Verbetering in zicht voor de mensen-zonder-papieren?

De regeringsverklaring heeft bij een aantal mensen-zonder-papieren gezorgd voor nieuwe hoop. Er werd effectief een stap vooruit aangekondigd, er wordt gesteld dat een “duurzame band” met de lokale gemeenschap een criterium is voor regularisatie. Volstaat dit om van een overwinning te spreken?

Jammer genoeg blijft de vooruitgang erg beperkt. Er is nog steeds geen wet die bepaalt wat de criteria voor regularisatie zijn. De onafhankelijke onderzoekscommissie die de regularisatievragen moet onderzoeken, blijft in het stadium van een project. Er is ook niets dat erop wijst dat er een einde zou komen aan het uitwijzingsbeleid en de opsluiting in gesloten centra (ook van kinderen). Nog minder is er sprake van een algemene regularisatie van mensen-zonder-papieren. Het asieldossier blijft in handen van een Vlaamse liberale minister, nu wordt het Annemie Turtelboom.

Haar voorganger, Patrick Dewael (eveneens van Open VLD), heeft iedere vooruitgang op het vlak van een regularisatie tegen gehouden. Er waren nochtans meermaals grote mobilisaties van de mensen-zonder-papieren en hun steunorganisaties. Er waren bezettingen van tientallen kerken en de solidariteitsbeweging was erg breed. Nu zal de willekeur blijven heersen bij het nemen van beslissingen om over te gaan tot uitwijzingen of regularisaties. Het enige dat de regering tot beperkte toegevingen heeft gedwongen, waren de hongerstakingen van de mensen-zpnder-papieren. En zelfs dan zijn de gedane beloften niet nagekomen.

Waarom is rechts, met de VLD op kop, zo hard tegen een regularisatie? Er zijn twee belangrijke redenen. Ten eerste is er de politieke druk van het Vlaams Belang waardoor de Vlaamse liberalen een strikt imago willen hoog houden waarbij hard wordt opgetreden tegen illegalen. Ten tweede is er een economische reden. Een deel van het patronaat profiteert van het feit dat er illegale arbeiders kunnen worden ingezet, dat is zeker het geval in de bouw en de horeca. Voor die patroons zijn mensen-zonder-papieren ideale werkkrachten aangezien ze lage lonen aanvaarden en niet snel klagen over enkele overuren of een gebrek aan sociale zekerheid. Deze arbeidskrachten durven niet klagen omdat er de constante dreiging is van controles en mogelijk een uitwijzing. Patroons uit deze sector hebben er alle belang bij dat er geen regularisatie komt zodat ze hun uitbuiting verder kunnen zetten.

Ook onder de nieuwe regering van Leterme zal het belangrijk zijn dat er acties zijn van de mensen-zonder-papieren om het verzet te tonen tegen uitwijzingen en om de eis van een algemene regularisatie van alle mensen-zonder-papieren naar voor te schuiven. De rechterzijde en het patronaat blokkeren echter iedere stap in die richting. Menselijke solidariteit zal dan ook niet volstaan. Het zal belangrijk zijn om de mensen-zonder-papieren actief te krijgen in de vakbonden om via syndicale weg de druk te kunnen vergroten om tot een regularisatie te komen. Dat is nodig om mensen-zonder-papieren recht te geven op degelijk werk en een degelijk leven, los van nationaliteit of afkomst.