Is de dreiging van de financiële markten en ratingbureaus tegenover België reëel?

Fitch Ratings, Moody’s en Standard & Poor’s; deze voorheen bij het bredere publiek onbekende namen zorgen tegenwoordig voor heel wat opschudding. Ook wat ons land betreft, wordt regelmatig naar deze ratingkantoren verwezen als ze stellen dat de communautaire spanningen in België nefaste gevolgen kunnen hebben voor de kredietrating van het land. Wat is daarvan aan?

Artikel uit de septembereditie van ‘De Linkse Socialist’

Als we de economische media mogen geloven, zijn de economische fundamenten van België vrij gezond. De overheidsschulden zijn van 137% van het bbp in 1993 afgenomen tot iets minder dan 100% vandaag. Dat blijft een hoog niveau voor wie de markten volgt, maar heel wat andere landen zagen hun schuldgraad tot een gelijkaardig niveau aangroeien. Zo ging de overheidsschuld in Duitsland of Frankrijk in dezelfde periode omhoog van zowat 45% tot 85% van het bbp. Het verschil met de Belgische schuldgraad wordt kleiner.

Vervolgens wordt vastgesteld dat de inwoners van België over grote financiële vermogens beschikken. In 2010 ging het om zo’n 900 miljard euro, of ongeveer 250% van de overheidsschuld. Hiervan stond 200 miljard euro (60% van de overheidsschuld) op spaarrekeningen, een historisch record. De boodschap is duidelijk: een gemiddeld Belgisch gezin kan een verdieping van de economische crisis aan zonder de consumptie meteen te verminderen.

De werkgelegenheidscijfers zijn ook redelijk geruststellend voor de markten. België telt zelfs meer jobs dan voor de crisis. Als we dat van dichterbij bekijken, zien we dat het vooral gaat om een explosie van tijdelijke en door de overheid gesubsidieerde jobs… Maar al deze elementen zorgen er wel voor dat de ratingkantoren stellen dat de economische en budgettaire situatie van België in de huidige internationale context vrij goed is.

Blijft enkel de politieke onstabiliteit over. Het ratingkantoor Fitch, het laatste kantoor dat een rapport over België publiceerde, stelde dat het feit dat ons land nog steeds geen regering met volle bevoegdheden kent enkel op lange termijn een probleem vormt. Moody’s stelde: “een mogelijke neerwaartse druk op de rating is mogelijk indien de politieke impasse niet snel wordt opgelost.” Standard & Poor’s ging in dezelfde richting. Dat laatste agentschap verlaagde recent de rating van de VS, onder meer om politieke redenen met de impasse in de discussie tussen Democraten en Republikeinen over de verhoging van het schuldenplafond van het land.