Zware besparingen in California – Amerikaanse staat op de rand van de afgrond
In een column die hij schreef voor de Ierse krant Daily Mail, beschrijft Europees parlementslid Joe Higgins de situatie in de VS en meer specifiek in California, waar hij op vakantie is. In California zijn er bijzonder harde besparingen en wordt een scherp rechts beleid opgelegd door gouverneur Schwarzenegger.
Toen ik vorige week vanuit Ierland in San Francisco aankwam, voelde ik me meteen thuis. Niet zozeer omdat de inwoners van deze mooie stad zo vriendelijk en beleefd zijn, maar wel omwille van de krantenkoppen.
“De fiscale crisis van California – gouverneur pakt budget aan” stelde de titel van de San Francisco Chronicle op woensdag 29 juli. De krant voegde er aan toe: “Gouverneur Schwarzenegger maakte dinsdag een einde aan de maandenlange discussie over het grote begrotingstekort van California. Hij deed dit nadat hij bijna een half miljard bespaarde in de diensten voor de armen, zieken en ouderen.”
Schwarzenegger ondertekende een reeks beslissingen waarmee een einde wordt gemaakt aan een tekort van 24 miljard dollar. Er wordt bespaard in de gezondheidszorg en andere diensten met onder meer besparingen in het onderwijs, de gevangenissen en andere diensten. De gouverneur vond evenwel dat dit niet ver genoeg ging en gebruikte zijn vetorecht om 489 miljoen dollar extra te besparen.
Er wonen 36 miljoen mensen in California dat ongeveer vijf keer zo groot is als Ierland. Moest het land onafhankelijk zijn, dan zou het de negende grootste economie ter wereld vormen. De voorstellen voor het nieuwe budget zijn schokkend omwille van de schaal en de ernst van de besparingen, dat was eerder ook in Ierland het geval. De details van de besparingsmaatregelen verontrusten heel wat inwoners van California.
Het budget voor sociale werkers in de sector van de kinderzorg zal het met 80 miljoen dollar minder moeten doen. De gezondheidsverzekering voor kinderen in gezinnen met lage inkomens moet 178 miljoen dollar ophoesten waardoor een half miljoen kinderen geen gezondheidsverzekering meer zullen hebben. Er wordt 50 miljoen dollar bespaard op een programma dat families moet bijstaan die een kind hebben met een ontwikkelingsstoornis.
Twee programma’s die ouderen en mensen met een beperking bijstaan om in hun eigen huis te blijven wonen, moeten 6 miljoen dollar inleveren. Er wordt 90 miljoen dollar bespaard op de diensten van thuiszorg voor ouderen, blinden en mensen met een beperking.
Voor hij als Republikeins politicus optrad, stond Schwarzenegger internationaal bekend als acteur in films als The Terminator. Voor de gewone bevolking van California wordt nu spijtig genoeg duidelijk dat hij ook in het echte leven erg destructief kan zijn. Toen hij op een televisieprogramma de besparingsmaatregelen toelichtte, speelde hij met een mes. Hij werd daarop aangesproken waarop hij stelde dat mensen een gevoel voor humor moeten hebben. De miljoenen slachtoffers van zijn besparingen zullen de humor er niet van in zien.
Op dezelfde voorpagina van The Chronicle stonden nog een aantal artikels die onbewust een interessant beeld brachten op de redenen waarom California in het bijzonder en de VS getroffen worden door de economische crisis. Er stond een artikel over een interview met Bernard Madof die levenslang kreeg voor zijn fraude ter waarde van 65 miljard dollar – in essentie een piramidespel op de financiële markten waarbij hij investeerders om de tuin leidde met zijn reputatie dat hij alles in goud kon veranderen.
Het onverantwoorde gokken van figuren als Madof kon jarenlang standhouden op basis van dezelfde vrijemarktpolitiek die de grote financiële instellingen toeliet om met miljoenen hypotheken te gokken. De onvermijdelijke ineenstorting van de zeepbellen was de aanleiding voor de catastrofale crisis in de grootste financiële instellingen van de VS en leidde tot de economische crisis die ook verantwoordelijk is voor de grote besparingen in California.
Een tweede artikel ging over de enorme hoeveelheden geld die gouverneur Schwarzenegger en de vorige Democratische gouverneur en huidig State Attorney General Jerry Brown bij de grote bedrijven ophalen voor hun favoriete liefdadigheidsinstellingen. Sinds 2006 haalde de gouverneur 7,4 miljoen dollar op, Jerry Brown maar liefst 9,65 miljoen dollar. Intresten op allerlei gokstelsels waren goed voor tot een half miljoen dollar van het geld dat Brown ophaalde. Daarnaast waren er grote bijdragen van private gezondheidsbedrijven, vastgoedontwikkelaars en grote bedrijven als Walmart, Dow Chemical en Pepsi. De politieke post van Brown houdt in dat hij heel wat invloed heeft en bovendien wil hij volgend jaar wellicht opnieuw kandideren voor de functie van gouverneur. Dat is een belangrijke reden voor grote bedrijven om zijn liefdadigheidsinstellingen te steunen.
Het verband tussen de giften van grote bedrijven aan liefdadigheid op vraag van machtige politici en de besparingsmaatregelen werd niet gelegd in The Chronicle, maar het is niet zo moeilijk om de link te leggen. Schwarzenegger stelde ooit dat hij Republikein werd toen hij voormalig president Richard Nixon hoorde pleiten voor het “vrije ondernemerschap, waarbij de overheid niet achter je aan zit en waarbij de belastingen worden verlaagd.” Dat zorgde vooral voor een verlaging van de belastingen van de sterk winstgevende grote bedrijven. Het beleid van de Democraten is in grote lijnen hetzelfde.
Het resultaat hiervan zien we bij de eerste tekenen van economische neergang. Publieke diensten worden op een extreem dieet geplaatst waarbij de financiering van een aantal aspecten van sociale zekerheid volledig afhankelijk wordt van de liefdadigheidsbijdragen van de grote bedrijven – bijdragen die slechts een fractie vormen van de belastingen die ze zouden moeten betalen op hun winsten. Zo financieren de liefdadigheidsdoeleinden van Jerry Brown twee scholen in de binnenstad van Oakland.