Extreem-rechts: een schimmel op een rot systeem. Vecht mee voor een ander systeem!

Tegenover racisme: arbeiderseenheid en socialisme

Met de aankomende economische recessie wordt de strijd voor de tekorten groter. Dat kan een vruchtbare voedingsbodem voor verdelende ideeën zoals racisme of seksisme bieden. Als er bijvoorbeeld in Spanje zo’n 250.000 jobs in de bouwsector verloren gaan, dan zal dit de verdeeldheid tussen de Spaanse arbeiders en de (veelal Oost-Europese) migranten die in de bouwsector werken, benadrukken. De afgelopen maanden zagen we al een aantal voorbeelden met onder meer racistisch geweld tegen Roma-zigeuners in Italië.

Geert Cool

Dubbele houding tegenover migranten

De burgerij heeft een dubbele houding tegenover asielzoekers en migranten. Enerzijds is ze maar al te blij dat ze over goedkopere arbeidskrachten uit het buitenland kan beschikken. Zowat 20% van het BBP in België wordt in het zwart geproduceerd. Migranten of illegale arbeiders krijgen in het algemeen laag betaalde jobs, wat wordt gebruikt tegenover de looneisen van andere arbeiders.

Terwijl de burgerij maximaal gebruik maakt van de arbeid van migranten, heeft ze anderzijds tot op zekere hoogte geen probleem met racistische opvattingen. Dit verdeelt immers de arbeidersklasse en het legt nadruk op hetgeen waarin arbeiders verschillen, in plaats van op hetgeen hen verenigt. Bovendien wordt ook binnen de groep migranten verdeeldheid versterkt, onder meer door een strengere asielwetgeving waardoor meer mensen gedwongen worden in de illegaliteit te leven en te werken. Van de 56,1 miljoen migranten in Europa leeft 5 miljoen in de illegaliteit.

Bovendien wordt door een deel van het establishment (onder meer de neoconservatieven rond Bush) bewust ingespeeld op een zeker racisme tegen migranten uit zogenaamde moslimlanden. Onder het voorwendsel van een oorlog tegen het terrorisme (ook al werd pakweg de Taliban vroeger militair en financieel ondersteund door het VS-imperialisme) werd een vijandsbeeld tegenover “dé islam” gecreëerd dat het vroegere “rode gevaar” van de Sovjetunie moest vervangen. De militaire industrie in de VS vaart er wel bij, maar ook populisten als Geert Wilders maken er handig gebruik van.

Extreem-rechts niet afschrijven

De versterking van racistische ideeën wordt vergemakkelijkt door het verdwijnen van een aantal tradities van de arbeidersbeweging in de jaren 1990 (na de val van het stalinisme) waardoor het idee van collectieve strijd minder sterk aanwezig is. In een passieve strijd om tekorten is het makkelijker om een zogenaamde individuele “oplossing” te zoeken in de vorm van racisme.

Zodra een strijdbeweging echter actief opkomt voor verandering, zal de nadruk veel meer liggen op hetgeen de arbeiders verenigt. Dat zien we in iedere beweging, van het kleinste stakingspiket tot de grootste koopkrachtbetoging. Op dit ogenblik zien we in Europa een opgang van strijdbewegingen. Dat biedt heel wat mogelijkheden voor anti-racisten om stappen vooruit te zetten, maar dan moeten er uit die strijdbewegingen wel politieke conclusies worden getrokken. Zoniet kunnen neo-fascisten en rechts-populisten gebruik maken van de politieke onstabiliteit en de fragiele positie van het establishment om electoraal te scoren.

Het is te vroeg om nu al extreem-rechtse formaties af te schrijven. De strijd tegen het Vlaams Belang is niet gewonnen, ook al bestaat de mogelijkheid van een achteruitgang bij de verkiezingen van 2009. Als er geen alternatief is, kan het VB terugkomen (net zoals het FPÖ in Oostenrijk momenteel aan het terugkomen is ondanks een afsplitsing van de BZÖ rond voormalig partijleider Haider).

Als er vanuit strijdbewegingen politieke alternatieven tot stand komen, kan dit de electorale positie van extreem-rechts ondermijnen. In Duitsland zorgt de opmars van Die Linke (in de peilingen de derde grootste partij) ervoor dat formaties als de NPD amper nog aan de bak komen. Zo verloor de NPD in haar bastion Saksen zowat de helft van haar kiezers. Als Die Linke zichzelf compromitteert en in een neoliberaal beleid stapt, kan extreem-rechts echter snel terug opkomen. Dat zagen we eerder ook in Italië waar links faalde om een alternatief aan te bieden en de neoliberale regering van Prodi steunde, wat meteen een voorbode was voor een nieuwe regering onder leiding van Berlusconi.

Alles wat ons verdeelt, verzwakt ons

In 1870 stelde Marx dat de sterkte van de Britse kapitalisten bestond uit de verdeeldheid tussen de Engelse en de Ierse gastarbeiders. Kapitalisme leidt tot racisme. Als we daar een antwoord op willen bieden, moeten we opkomen voor eenheid onder arbeiders en jongeren in de strijd voor een alternatief op het kapitalisme.

Extreem-rechts kan als een schimmel op een rot systeem groeien. Als we de rottigheid niet weghalen, kunnen we de schimmel misschien soms wat kortwieken, maar blijft er steeds een basis bestaan waarop deze kan terugkomen. Het kapitalisme is een rot systeem dat voor velen enkel een perspectief van miserie, lage lonen of superflexibiliteit te bieden heeft. Niet de migranten of de armen zijn verantwoordelijk voor dit systeem, zij zijn er de hardst geraakte slachtoffers van.

Met een collectief alternatief van de arbeiders, armen, jongeren,… op dit systeem kunnen we bouwen aan een wereld zonder werkloosheid, hongersnood of oorlog. Enkel dan kan racisme verbannen worden naar de geschiedenisboeken. Een dergelijk alternatief is volgens ons een socialistisch alternatief waarin de behoeften en noden van de meerderheid centraal staan en niet deze van een handvol kapitalisten.