Na de rellen van anderhalve week geleden in Anderlecht bleef het dagenlang spannend in sommige wijken. Afgelopen vrijdag publiceerden we op deze site een artikel over de situatie in Anderlecht en dit leidde tot enkele reacties. Een lezer stelde dat het artikel te eenzijdig was omdat hij meent dat we onvoldoende het geweld en de problemen in een aantal Brusselse wijken verwerpen. We publiceren deze reactie met een kort antwoordje. Daarnaast publiceren we een standpunt van enkele buschauffeurs. Bij hen ligt het geweld uiteraard heel gevoelig. Wie ook wil reageren, mag ons steeds een bijdrage toesturen via redactie@lsp-mas.be.

Rellen in Anderlecht. Standpunt van enkele buschauffeurs

De voorbije weken en maanden zagen we verschillende incidenten met migrantenjongeren in Brussel. Vorige week nog stond Anderlecht op zijn kop, een goeie twee maand terug was er een staking bij De Lijn en MIVB nadat enkele bussen en buschauffeurs aangevallen en bekogeld werden met stenen,… Het is dan ook meer dan duidelijk dat er een probleem is, de vraag is welk antwoord we hierop bieden.

Vandaag komt vooral rechts aan het woord als het om veiligheid gaat. En hun antwoord is meer repressie. Lijst Dedecker heeft het (samen met de zogenaamd “linkse” sp.a) over heropvoedingskampen voor jongeren en een strenge aanpak van zowel de jongeren als hun ouders. De overige traditionele partijen gaan hier overigens in meer of mindere mate in mee. Hun enige antwoord is steeds “meer repressie!”

Wij denken niet dat dit een oplossing is, integendeel. Anderzijds moet het probleem wel aangepakt worden. Iedereen heeft recht op een veilige werk- en woonomgeving. Wij zullen dan ook de laatsten zijn om het gedrag van jongeren die ruiten ingooien goed te praten. Dit versterkt enkel het rechtse kamp om migranten af te schilderen als krapuul, criminelen en amokmakers.

De enige oplossing is het aanpakken van de oorzaken. Niet toevallig gebeuren de meeste van deze incidenten in een wijk zoals Kuregem, een wijk met een torenhoge werkloosheid, vooral onder jongeren en een grote schoolachterstand. Een gebrek aan middelen voor een laag van jongeren, die enkel uitzicht hebben op werkloosheid, vormt een belangrijke factor. Armoede, weinig of geen ontspanningsmogelijkheden, een gebrek aan middelen en in het algemeen een gebrek aan een toekomst, zorgen ervoor dat een groeiende laag het gevoel heeft te leven in een samenleving die hen niet respecteert, dus waarom zouden zij de samenleving respecteren? Dat verlaagt de drempel voor dit soort van vandalisme en criminaliteit enorm.

Migranten zijn net zoals de rest van de bevolking het slachtoffer van meer dan 20 jaar neoliberaal beleid. Jaren van aanvallen op onze arbeidsomstandigheden en loon, van de afbouw van openbare diensten, van besparingen op onderwijs en sociale zekerheid,… Met als gevolg dat vandaag in ons land 15% van de bevolking onder de armoedegrens leeft, waaronder 4% werkenden! Daarbij komt nog dat de zwakste lagen van de maatschappij het hardst getroffen worden. Het is dan ook niet toevallig dat het grootste deel van migranten ofwel in de slechtst betaalde sectoren werken en er onder de migrantenbevolking een torenhoge werkloosheid heerst.

Terwijl er vandaag recordwinsten worden gemaakt door de bedrijfswereld en ze van de overheid er, via o.a. de notionele intrestaftrek, nog eens enkele miljarden lastenverlagingen bij krijgt, is er geen geld om te investeren in degelijke en gratis ontspanningsmogelijkheden voor deze jongeren. Er is ook geen geld om te investeren in degelijke en betaalbare sociale woningen of degelijke en gratis openbare diensten, waar er ook nog eens heel wat werkgelegenheid kan worden gecreëerd. Maar de traditionele politici verkiezen vandaag om de postmarkt verder te liberaliseren, met als gevolg dat er bij De Post jaarlijks 1500 jobs verdwijnen.

Alsof dit nog niet genoeg is, worden migranten ook nog eens geconfronteerd met dagelijks racisme. Problemen met het vinden van een degelijke job, een appartement huren, ‘gerichte’ politiecontroles. In een rapport van Amnesty International van mei 2005 kwam trouwens de slechte behandeling en racistisch geweld door de Belgische ordediensten nog naar voor.

Het is dan ook maar al te goed te begrijpen dat migrantenjongeren met serieuze frustraties zitten. Dit wetende is het beter te begrijpen dat hun potje eens overkookt. En ook dat er amper geluisterd wordt naar figuren als de burgemeester die opriep tot kalmte, maar nog nooit iets voor deze jongeren heeft gedaan. Begrijpen van waar de frustraties komen, betekent niet dat we de rellen in Anderlecht goedkeuren. Absoluut niet. Het zijn trouwens dezelfde frustraties die de opkomst van extreem-rechts mogelijk maken: een onvrede met het neoliberaal beleid en het gebrek aan een collectief alternatief.

Repressie, heropvoedingskampen of dergelijke zijn geen oplossing. Jongeren die maar weinig toekomst hebben, bedreigen om hun toekomst af te pakken, maakt weinig indruk. Wat kan het die jongeren schelen als ermee gedreigd wordt hun toekomst van werkloosheid, interimarbeid of armoede af te pakken. Heropvoedingskampen of gevangenissen zullen de voedingsbodem voor hun frustraties bovendien niet wegnemen, het zal het enkel nog versterken.

Onvrede en een gevoel van onbehagen veroorzaakt door het neoliberaal systeem, leidt tot wanhoop. Dit is de voedingsbodem voor extreem-rechts, maar ook voor frustraties die sommige wijken onleefbaar maken. Dit bestrijden, gebeurt door de voedingsbodem aan te pakken.

Wij denken dat de vakbonden hier ook een rol in hebben. Twee maanden geleden is er zowel bij De Lijn als de MIVB gestaakt na een aantal agressiegevallen in Anderlecht. Er werd toen actie gevoerd voor meer veiligheid. Naar de overheid toe zijn er weinig tot geen concrete eisen gesteld. Waarom niet eisen dat de overheid investeert in wijken zoals Kuregem en zorgt voor deftige en gratis ontspanningsmogelijkheden voor de jeugd en zorgt voor degelijk en gratis openbaar vervoer. En anderzijds duidelijk stelling nemen tegen racisme, aangezien dit ons enkel maar verdeelt.

De enige mogelijkheid om de veiligheid te verbeteren en de opkomst van extreem-rechts te stoppen, is opkomen voor een links alternatief. Daarom dat wij ook al jaren stellen dat er een noodzaak is aan een echte linkse partij die zowel Belgische als migrantenarbeiders en jongeren organiseert en echt opkomt voor onze belangen. Een partij die strijdt tegen verdeeldheid en racisme en voor deftige huisvesting, goedbetaalde en degelijke jobs, goed uitgebouwde openbare diensten.

Lezersreactie

Ik lees graag jullie artikels op jullie website. Bezoek hem toch minstens één keer in de maand, om op sommige dossiers eens een andere kijk te krijgen dan via de traditionele media. Maar na het lezen van dit artikel, wil ik toch echt even reageren.

In heel jullie artikel, ontkennen jullie dat er problemen zijn met de veiligheid in Anderlecht, dat het regelmatig tot incidenten komt en dat de slachtoffers van de incidenten zich meestal niet tot de groep van de "jongeren" behoren. Meer nog, jullie impliceren dat als er al incidenten zijn, die gebeuren uit reactie op de racistische RSCA supporters.

Het zijn nu net die zaken die er voor zorgen dat het daar volledig uit de hand loopt. Jullie gaan ook voorbij aan het feit dat heel veel van de jongeren uit Mechelen of andere steden kwamen, maar focussen dan weer wel op de racistische supporters en hooligans die van elders kwamen afzakken.

Die groep bleef staan op één plaats en is geen winkelruiten gaan stukslaan. Verder zitten de meeste van hen in een database, en zijn ze bekend bij het gerecht (of toch al zeker bij de voetbalcel). Jullie gaan ook voorbij aan het feit dat de oproep werd gelanceerd vanuit de "jongeren" middens, en BSC daarop heeft gereageerd. Hebben zij op websites opgeroepen om de cafés daar kort en klein te gaan slaan?

Om mezelf te duiden. Ik ben vroeger nog naar SAP én PVDA vergaderingen geweest, heb mee geholpen om vanuit het Ufsia te mobiliseren voor de eerste AFF betogingen in Antwerpen, maar het zijn dergelijke zaken, het steeds maar weer ontkennen, minimaliseren van de feiten en alles wijten aan de kansarmoede die ervoor zorgen dat ik me al bijna schaam voor alles wat ik toen gedaan heb.

Waarschijnlijk halen jullie nu snel even de schouders op, denken "ach ne rechtse zak" en gaan door op jullie pad. Maar ik vond dit artikel zo frappant dat ik toch wou reageren.

Een begin van antwoord

Bedankt voor uw reactie. U hoeft zeker niet te denken dat we uw reactie afdoen als "van een rechtse zak". Veiligheid is geen rechts thema en rechts heeft er ook geen antwoorden op aangezien ze zich steeds opnieuw beperken tot repressie, meer repressie en nog eens meer repressie. Het veiligheidsprobleem hangt samen met sociale problemen als armoede, maar ook met de wijze waarop de arbeidersbeweging collectieve antwoorden aanbiedt (en dat wordt bemoeilijkt bij gewelddadig optreden). Bij een MIVB-staking stelde een chauffeur: zorg dat al die gasten een job hebben en de helft van de problemen is al opgelost. Niet alle problemen uiteraard, maar het zou toch al een serieus pak problemen minder zijn.

In het artikel proberen we duidelijk te maken dat we het absoluut niet eens zijn met de methoden die door de jongeren in deze buurt worden toegepast. We hebben ook al geschreven over stakingsacties bij onder meer De Lijn en MIVB na veiligheidsproblemen in Kuregem (stakingsacties waarbij ook leden van LSP betrokken waren). We proberen niet eenzijdig te zijn, maar waarschuwen wel dat er een toename van geweld is indien er geen collectief antwoord wordt geboden. Daarmee willen we dat geweld zeker niet goedpraten.

In het geval van de rellen die vorig weekend plaatsvonden, is de toon in de Nederlandstalige media totaal anders dan in de Franstalige media. In de Nederlandstalige media lijkt het er op alsof er geen hooligans aanwezig waren. Het is toch bizar dat er bij 194 arrestaties slechts 1 hooligan was, terwijl er duidelijk twee groepen tegenover elkaar stonden. Ergens werd dat verklaard door het feit dat de hooligans beter georganiseerd waren… In de Franstalige media wordt heel sterk de nadruk gelegd op het element van racisme en de aanwezigheid van extreem-rechts bij enkele hooligans. Wij proberen een standpunt in te nemen dat zich niet eenzijdig baseert op de Franstalige of de Nederlandstalige media (de auteurs zijn twee franstaligen en één nederlandstalige). Maar uiteraard is het zoeken naar een balans waarbij ons centrale idee is dat het nodig is om ons te verzetten tegen aanvallen van racistische hooligans, maar dat dit niet versterkt wordt door ruiten in te gooien.