Rijksten geven dertig keer meer uit aan onderwijs!
De ongelijkheid in het onderwijs is immens. Officieel is het basisonderwijs kosteloos, maar dat blijft dode letter. De scholen moeten vanaf dit jaar in basismateriaal voorzien en krijgen er 45 euro per leerling extra voor, maar de ongelijkheid blijft. Minister Vandenbroucke stelt dat hij “geen onderscheid wil tussen dure en goedkope basisscholen”. En toch is de kloof tussen rijk en arm bijzonder scherp in het onderwijs.
De 10% armste gezinnen in dit land geven gemiddeld 25 euro per jaar uit aan onderwijs. Bij de 10% rijksten is dat 776 euro of 30 keer zoveel. Op weinig terreinen is de kloof tussen rijk en arm zo groot in dit land. Het wijst er op dat de toegang tot het onderwijs zeker niet voor iedereen gelijk is en dat er zich een ernstig probleem stelt op het vlak van de democratisering van het onderwijs.
Officieel zou het basisonderwijs vanaf dit schooljaar gratis moeten zijn. Het principe van kosteloos onderwijs staat reeds decennialang in de Grondwet, maar uiteraard is het nog nooit toegepast. De realiteit is fundamenteel anders: onderwijs wordt steeds duurder en minder toegankelijk voor wie het niet breed heeft. Voor hoger onderwijs is dat zeker het geval met stijgende inschrijvingsgelden en sterke stijgingen van andere kosten (koten, boeken,…) terwijl de sociale voorzieningen door een jarenlange verwaarlozing sterk zijn afgebrokkeld (net zoals de mogelijkheid om een studiebeurs te genieten).
Maar ook in het secundair onderwijs zijn de kosten de afgelopen jaren sterk toegenomen. Enkele jaren geleden publiceerde het HIVA te Leuven cijfers over de stijgende schoolkosten. Daarin stond onder meer te lezen dat de schoolkosten in het lager onderwijs tussen 1989 en 1999 met 68% stegen (bovenop de inflatie), in het secundair onderwijs was er een stijging met 55%.
Deze stijging van schoolkosten versterkt ook de opdeling tussen zogenaamd rijke en arme scholen. Uit het Pisa-rapport van de OESO bleek dat de kloof tussen “arme” en “rijke” instellingen bijna nergens zo groot is als in België. In 47% van de secundaire scholen is er een uitgesproken arm of rijk karakter. De “rijke” scholen scoren gemiddeld 32,4% beter dan het niveau van de “arme” scholen.
Alle retoriek over “gelijke kansen” heeft niet geleid tot een omkering van de groeiende kloof tussen rijk en arm in het onderwijs. De enige manier om wel tot een omkering te komen, is door meer middelen voor onderwijs af te dwingen!