Dag aan dag verslag van de “staking van de eeuw.” 24 december 1960
Kerstavond wordt in veel regio’s aan het stakingspiket gevierd. Het feestelijke aspect van de gelegenheid gaat probleemloos samen met een strijdbare sfeer van solidariteit en vastberadenheid. Tot in de verste uithoeken van het land wordt actie gevoerd. De openbare diensten liggen overal plat.
[box type=”shadow” align=”alignright” width=”100″]
Dag aan dag verslag:
- 19 december
- 20 december
- 21 december
- 22 december
- 23 december
[/box]
Het spoorverkeer ligt nu in heel het land plat. In Brugge vertrekken slechts drie treinen. In Leuven blokkeren stakers het spoorverkeer. De postmannen trekken de straat op en weigeren de post te bedelen. In Gent zijn er 15.000 stakende arbeiders die betogen. Het protest neemt ook steeds meer de vorm van sabotage aan. Zeven stakers worden in Diksmuide opgepakt op beschuldiging van sabotagedaden. Overal worden stakers willekeurig gearresteerd door de politie en de rijkswacht. Het doel van de intimidatie is om de beweging te stoppen, maar dit lukt niet.
De regering bereidt een confrontatie voor en drijft de repressie op. Soldaten moeten de overwegen en bruggen bewaken. In de stations zijn er rijkswachters en soldaten. De reservetroepen van de rijkswacht worden opgeroepen. Er wordt geprobeerd om ieder contact tussen soldaten en stakers te vermijden. Een pamflet van stakende arbeiders aan de soldaten gericht, wordt in beslag genomen in Luik. Het dagblad ‘La Wallonie’ van Renard wordt in beslag genomen omdat er een oproep aan de soldaten in staat. Deze oproep stelt: “Soldaten, de arbeidersklasse is een beslissende strijd aangegaan voor haar bestaansrecht. De regering zal beroep doen op de troepen, naast de rijkswacht, in een poging de stakingen te breken en de sociale beweging die plaats vindt, te onderdrukken. Wij vragen jullie begrip en uw werk te doen. Als men jullie vraagt te werken in de plaats van de arbeiders in de bedrijven of de diensten die zijn verlamd door de staking, kruis dan de armen! Als men jullie opstelt tegenover stakers of betogers, herinner dan dat ze jullie ouders, jullie broers, jullie vrienden zijn. Verbroeder met hen. Jullie zijn gemobiliseerd om het land te verdedigen, niet om het te wurgen. Vrees niet. De hele socialistische arbeidersbeweging is er om jullie te verdedigen. Soldaten, wees geen verraders van jullie klasse. We rekenen op jullie. De Gemeenschappelijke Actie.”
Deze morgen waren er huiszoekingen bij verschillende militanten en syndicalisten van het ABVV. Ook bij Renard zelf is er een huiszoeking, net zoals in heel wat lokalen van de BSP en het ABVV. Het parket begint een onderzoek naar het “aanzetten van soldaten tot bevelweigering.” Ondanks de repressie zijn er hier en daar toch contacten. In Roux klagen de soldaten over een gebrek aan voedsel, waarop de stakers eten aan de soldaten bezorgen. De burgerlijke media zetten de regering aan tot hardere acties. ‘La Libre Belgique’ schrijft: “De regering lijkt stilaan door te hebben dat ze toch niet kan toestaan dat een anarchistische ontsteking van communistische oorsprong zich blijft nestelen in het land en dat het totaal onaanvaardbaar is dat de leiders van de socialistische vakbonden zich in de plaats van de reguliere autoriteiten stellen om het verkeer, het werk in de werkplaatsen en het openings- en sluitingsuur van de winkels te controleren. Het wordt tijd om onmiddellijk een einde te stellen aan die anarchie. Het is een domein waarop iedere capitulatie van de overheid een misdaad is tegen de natie. De ordehandhaving is ondeelbaar. Iedere terugtocht, leidt tot de volgende.”
Op kerstavond houdt premier Eyskens een radiotoespraak waarin hij zich uitspreekt tegen de opstandige acties van de stakers. In de arbeiderswijken en aan de fabriekspoorten wordt deze avond verzamelen geblazen. Er wordt warme wijn gedronken en aan de piketten wordt gefeest. Dit wordt een kerstdag om nooit te vergeten.