Asiel- en migratie(wan-)beleid

Asiel- en migratie(wan-)beleid

Artikel door Anja Deschoemacker uit de decembereditie van De Linkse Socialist

De winter staat voor de deur en op dit moment leven zo’n 6000 asielzoekers gewoon op straat. Dit is geen nieuwe situatie, vorig jaar moest Leterme al het failliet van het (feitelijke non-) beleid toegeven met zijn oproep tot liefdadigheid naar particulieren – toen al sliepen zelfs gezinnen met baby’s in de vrieskou in stations. En toch moeten er nu in spoedtempo duizenden (tijdelijke) opvangplaatsen worden gecreëerd.

Veel aandacht ging in de pers naar de politieke blokkeringen in dit dossier, waarbij de voorkeur ging naar het aspect van communautaire verdeeldheid. De Franstalige partijen zouden een veel “linkser” beleid verdedigen, de Vlaamse pleiten daarentegen voor een strikter beleid. Fundamenteel echter heeft geen enkele van die partijen een oplossing teweeggebracht in de vorige decennia, terwijl de migratie- en asielproblematiek in omvang toenam, en hebben ze ook geen oplossing in petto voor de toekomst. Er zijn uiteraard verschillen tussen de partijen, waarbij partijen als PS en de groenen meer nadruk leggen op de noodzaak aan een sociale benadering en partijen als de liberalen, CD&V, NVA maar ook SP.a, meer nadruk leggen op de noodzaak van een striktere asielprocedure, aanpak van “misbruiken”, strengere regels voor gezinshereniging.

Maar geen van de partijen spreekt zich uit over hoe we in de samenleving opnieuw een draagvlak zullen creëren – met een degelijke job, betaalbare huisvesting, openbare diensten, noodzakelijke (gezondheids)zorg… voor iedereen – om de mensen die hier op allerlei mogelijke manieren terechtkomen, evenals de rest van de bevolking, een degelijk leven te bieden. Asielzoekers mogen niet werken, maar mogen ook geen financiële steun meer krijgen. Dat laatste is nu opnieuw gedeeltelijk en op sommige plaatsen opgeheven omdat de staat niet in staat is de nodige opvang te bieden. Net als “illegale” migranten (wegteren in de miserie die door het kapitalisme in enorme delen van de wereld werd gecreëerd, is immers geen “legale” reden voor een asielaanvraag) zijn ze door de hier geldende regels gemakkelijke prooien voor malafide bedrijven die liever met spotgoedkope illegale of semilegale arbeiders werken of voor huisjesmelkers.

“Legale” migranten en zelfs in België geboren en opgegroeide jongeren uit migrantengemeenschappen worden dat trouwens ook meer en meer naarmate de werkloosheid torenhoog is geworden en discriminatie dan ook genadeloos toeslaat. Het nieuwe debat dat ontstond na de uitspraken van Merkel en Leterme (over het mislukken van de “multiculturele samenleving” en de “integratie) of dat volgde op het eindrapport van de “Rondetafels van de Interculturaliteit”, toont opnieuw dat als men praat over die bevolkingsgroep, dat steeds in termen van de culturele verschillen is. Het is door die “culturele verschillen”, zo wil men ons aanpraten, dat ze o.a. niet slagen op school, geen werk vinden, vaker in de gevangenis belanden en meestal hardere straffen krijgen dan “autochtone” Belgen,.. Als men het heeft over de sociale achtergrond, dan is men zogezegd voor een “pamperpolitiek”. En zo danst men om de vaststelling heen dat als de Belgische autoriteiten als eens discussiëren over de migranten en beslissingen maken, dat meestal iets als het verbod op de hoofddoek op school is. Nooit iets dat de torenhoge werkloosheid onder jongeren uit de migrantengemeenschappen probeert op te lossen of bijvoorbeeld voldoende middelen voor het onderwijs opdat minder jongeren gewoon “gedropt” zouden worden.

Nieuwe opvangplaatsen zullen duizenden gezinnen onderdak bieden en moeten er zo snel mogelijk komen, maar ze zullen bij gebrek aan een algemeen sociaal beleid – waarbij onderwijs, gezondheids- en andere zorg, openbare diensten, sociale zekerheid,… ervoor zorgen dat iedereen een menswaardig bestaan kan hebben – ook opnieuw tot spanningen leiden. Zo’n 15% van de bevolking in dit land is arm. Het is dit arme deel dat de grootste moeite heeft om een goede school te vinden, een betaalbare woning, die medische zorgen moet uitstellen,…

Als een deel van de bevolking ervan overtuigd is dat het sociale beleid is afgebouwd omdat we er met teveel mensen gebruik van maken en de strijd zien als een strijd tussen die armen over wie van de beschikbare middelen gebruik moet maken, is dat vooral omdat geen enkele partij spreekt over de reële reden waarom het sociale beleid de laatste 30 jaar alleen nog afbouw heeft gekend: de steeds verder gaande afroming van de door de werkende bevolking geproduceerde rijkdom om de winsten omhoog te stuwen.

De arbeidersbeweging moet haar eigen standpunt innemen en de hypocrisie aanklagen van zogenaamde “goeddoeners”, vooral bij de sociaaldemocratie en de groenen, in mindere mate ook in de christendemocratie te vinden, die wel een “sociaal beleid” verdedigen maar geen woord spreken over waar de middelen vandaan moeten komen – als er bespaard wordt in het onderwijs, huisvestingsbeleid, openbare diensten zijn ze er meestal als de kippen bij om die goed te keuren. We moeten uiteraard ook afstand nemen van de openlijk rechtse partijen die aan migranten regels willen opleggen die ze grondwettelijk niet aan de eigen bevolking mogen opleggen: het recht van een gezin om samen te leven en de vrije partnerkeuze zijn daar maar enkele voorbeelden van.

Feit is dat het kapitalisme, dat wereldwijd in crisis is, de migratiestromen constant aanwakkert. Een mens zou geen mens zijn indien hij/zij niet zou proberen te overleven en kansen te zoeken waarmee ze de toekomst van hun kinderen en vaak ook hun ouders kunnen veiligstellen. De immense armoede, de voedseltekorten die worden aangewakkerd door speculatie van kapitaalbezitters die enkel winsten op korte termijn op oog hebben,… kunnen niet anders dat dit effect hebben. Als er veel Oost-Europese asielzoekers en migranten zijn, heeft dat alles te maken met het feit dat de herinvoering van het kapitalisme de problemen van de brede bevolking daar niet heeft opgelost, maar ze enorm heeft doen toenemen.

Maar de Belgische arbeidersbeweging moet die crisis niet ondergaan. Als we dat doen, gaat de neerwaartse spiraal steeds dieper in de levensstandaard van alle arbeiders snijden. Een voorbeeld dat de weg vooruit aantoont, is de actie van de Belgische Transportarbeidersbond (BTB-ABVV) op 9 november. Hun eis is de gelijkschakeling van de loon-er arbeidersvoorwaarden van alle chauffeurs die op Belgische wegen rijden.

Zo willen ze niet alleen de onmenselijke (en in het verkeer onveilige) werkomstandigheden van Oost-Europese vrachtwagenchauffeurs aan de kaak stellen, maar ook hun eigen patronaat die via het creëren van postbusbedrijven die chauffeurs aannemen, terwijl de Belgische chauffeurs op tijdelijke werkloosheid worden geparkeerd. België is een arm land als je naar de staatsschuld kijkt, maar het is een land met een minderheid van zeer rijke mensen, die bovendien steeds rijker zijn geworden in een periode waarin de armoede enkel toenam. Het is ook een land waar de bedrijven enorme winsten maken, o.a. door in de laatste 30 jaar steeds minder bijdragen te betalen voor de sociale zekerheid en steeds minder belastingen. Indien we dat niet in vraag stellen, blijft er niets anders dan ons neer te leggen bij het bestaan van verschillende onderklassen.

Linkse socialisten willen meer dan liefdadigheid. We willen de neerwaartse spiraal stoppen. Door internationale solidariteit te bieden aan de strijd die in andere landen en werelddelen wordt gevoerd om een sociaal bloedbad te voorkomen in naam van het redden van banken en het verzekeren van de winsten. Door in verzet te gaan tegen hoe de patroons de zwakke positie van migranten en asielzoekers misbruiken om over goedkope arbeidskrachten beschikken, door o.a. te verzekeren dat die mensen niet door een asociaal beleid gedwongen worden om zich zo te laten misbruiken. Door een offensieve strijd te voeren voor een echt sociaal beleid, waarbij de enorme rijkdom die door de arbeiders in België wordt geproduceerd ook echt wordt ingezet voor de bevrediging van de behoeften van de meerderheid van de bevolking, waarbij de kleine minderheid van huidige machthebbers van haar macht moet beroofd worden.