Syndicale rechten ook in ons land steeds meer met de voeten getreden
Het Internationaal Vakverbond publiceerde een verslag over de syndicale rechten in 2008. De internationale vakbondskoepel trekt daarbij aan de alarmbel. In tal van landen is het nog steeds levensbedreigend om syndicaal actief te zijn. Maar ook in landen als België is er een toename van het aantal aanvallen op het recht om syndicale actie te voeren.
Als het over syndicale rechten gaat, wordt vaak gedacht aan de neokoloniale wereld. Dat is deels terecht. Ook nu weer verwijst het Internationaal Vakverbond naar de vele aanvallen op het recht om zich te organiseren, inmenging van regeringen in syndicale activiteiten en ontslagen omwille van vakbondsactiviteiten. En dat zijn dan nog maar lichte aanvallen op de syndicale rechten. In Colombia werden 49 activisten vermoord omwille van hun syndicale activiteiten. In Guatemala vielen 9 doden. Ook elders zijn er doden gevallen onder arbeiders die opkwamen voor hun rechten.
In België gaan de aanvallen gelukkig niet zo ver, maar het Internationaal Vakverbond acht het wel nodig om te wijzen op enkele zorgwekkende evoluties. Het Belgische patronaat organiseert zich steeds beter om stakingen onmogelijk te maken. Ondanks het informele akkoord uit 2002 (het zogenaamde “herenakkoord”) om niet naar de rechters te stappen bij collectieve conflicten, zijn er toch steeds meer gerechtelijke procedures tegen stakers. De vakbonden kwamen hun verbintenissen uit het herenakkoord na, het patronaat niet.
In 2008 waren er verschillende gerechtelijke procedures die erop gericht waren om stakersposten onmogelijk te maken. Procedures op eenzijdig verzoekschrift werden ingezet om dwangsommen te kunnen opleggen aan al wie deelnam aan een stakerspost. Daarbij werden gerechtsdeurwaarders ingezet en bij Carrefour ook de politie. Voor het eerst in jaren werd een stakingspiket door de politie fysiek aangevallen. Na Carrefour volgden anderen: Cytec, UCB, Elia,… In oktober 2008 was er een heuse golf van gerechtelijke procedures van het patronaat om stakersposten onmogelijk te maken (en stakingen dus te verbieden).
Daarmee heeft het Belgische gerecht het stakingsrecht met de voeten getreden en gaat het in tegen onder meer Europese regels inzake syndicale rechten.
Het rapport haalt ook uit naar de vele gevallen van delegees die worden afgedankt wegens hun syndicale activiteiten. Ondanks de bescherming van delegees wordt toch regelmatig tot ontslag overgegaan. Vaak zelfs zonder de procedure te respecteren. Daartegen wordt door het gerecht minder doortastend opgetreden.
Misschien nog één frappant recent voorbeeld van een inbreuk op de syndicale rechten in ons land. Bij IAC (Italian Automotive Center, de distributeur van Fiat in ons land) werd het bedrijf geherstructureerd. De 90 werknemers werden verdeeld in twee “zelfstandige” bedrijfseenheden. Eén daarvan met 24 werknemers werd met sluiten bedreigd. “Toevallig” betrof het de bedrijfseenheid waar de 12 beschermde syndicale militanten in werden ondergebracht. Toen de arbeiders in actie gingen tegen deze poging om de syndicale werking weg te herstructureren, riep de directie plots die acties in als “dringende reden” om de arbeiders af te danken.
De economische crisis zal leiden tot patronale druk op de syndicale rechten. De angst voor jobverlies zal een rol spelen in het tegenhouden van mobilisaties. Maar om onze syndicale rechten te verdedigen, is het nodig om ons te organiseren en te mobiliseren. Solidariteit is het beste wapen tegen het agressieve patronaat. Die solidariteit moet worden georganiseerd bij iedere inbreuk op onze syndicale rechten.