Wat denken socialisten over terrorisme?
Trotski legt in « Hun moraal en de onze » uit dat het doel de middelen heiligt, maar dat die middelen dan ook tot het doel moeten leiden. Anders gezegd: terrorisme – laat staan in de vorm die op 11 september in de VS werd toegepast, namelijk een aanval op onschuldige mensen – leidt niet tot het doel (bevrijding van het kapitalisme en omverwerping van het burgerlijke staatsapparaat met al zijn dwangmiddelen) en is dan ook een onaanvaardbaar middel. Dit is een totaal andere aanpak van de kwestie dan de hypocriete tegenstand tegen terrorisme vanwege de imperialistische leiders nu, die moord en brand schreeuwen over de aanslagen, maar als vermoord zwijgen over de massaterreur die ze zelf op wereldvlak toepassen.
Anja Deschoemacker
Sprekend hiervoor was de houding van vooral de VS wat betreft de veroordeling van Israël als racistisch op de VN-conferentie in Durban. De VS en Israël stapten op omdat sommige landen het aandurfden dat op de agenda te zetten; Europa anderzijds, onder de «kundige» leiding van Louis Michel, zorgde ervoor dat er een slotverklaring kwam waarin de kwestie omzwachteld werd. Over de massa-terreur die vandaag wordt uitgeoefend over ’s werelds vluchtelingen – die de dood vinden onder treinstellen, in open zee of in de woestijn – werd op die conferentie overigens niets gezegd.
Hoe komt iemand tot zelfmoordacties?
Bush spreekt over een strijd van "goed" tegen "kwaad". Als hij met "kwaad" de acties bedoelt van mensen die geen acht slaan op mensenlevens en bereid zijn willekeurig onschuldige mensen af te slachten, dan moet hij eerlijkheidshalve ook het politieke en militaire establishment in de VS bij die categorie indelen. De horror die op 11 september duizenden mensen in de VS trof, werd onmiddellijk op TV getoond, en dat wereldwijd. Maar er waren geen camera’s aanwezig toen Israël met steun van de VS de vluchtelingenkampen in Sabra en Chatilla (Libanon) afsloot en toeliet dat de falangistische milities slachtpartij aanrichtten onder Palestijnse mannen, vrouwen en kinderen. Ook was er niemand op de grond aanwezig om het menselijk lijden weer te geven dat werd veroorzaakt door de VS-bombardementen die Cambodja naar het Stenen Tijdperk bombardeerden. Noch worden beelden gecirculeerd die het lijden van de Iraakse massa’s, veroorzaakt door het embargo, tonen.
De litanie van misdaden van de VS zou een pak meer papier kunnen beslaan dan deze hele Militant. De woede die kamikazes creëert, vloeit voort uit de nachtmerrie die het kapitalisme in de neo-koloniale wereld betekent. Ook het ontbreken van een socialistisch alternatief in de vorm van een brede arbeiderspartij maakt dat er geen uitweg wordt gezien uit de armoede en de tirannie van de imperialistische overheersing, die bovendien steun biedt aan diverse lokale dictators.
Onder dergelijke omstandigheden kunnen mensen in wanhoop kiezen voor ideeën als het fundamentalisme, net zoals racisme en nationalisme een voet aan grond kunnen krijgen in de ontwikkelde kapitalistische landen. Voortdurende sociale en economische crisis kan ook sociale desintegratie teweegbrengen en leiden tot elementen van barbarisme, zoals we dat in Rwanda hebben gezien. Het begrijpen van de horror die het kapitalisme veroorzaakt, betekent echter geen rechtvaardiging om dezelfde horror toe te passen op gewone mensen in de VS.
Resultaat: versterking van de staat
Het CWI heeft zich in tegenstelling tot veel linkse organisaties steeds verzet tegen de methodes van individueel terrorisme, zoals toegepast door organisaties als de PLO en de IRA. De enige kracht die het kapitalisme kan omverwerpen, is de arbeidersklasse en zij kan dat enkel door middel van massa-actie, niet door geïsoleerde militaire aanvallen.
De aanval die het WTC in een massagraf veranderde, is echter iets totaal anders dan wat wij beschrijven als individueel terrorisme. De individuele terrorist voert aanslagen uit tegen de staat of tegen individuele leden van de heersende en onderdrukkende klasse. De aanslagen van 11 september waren gericht tegen gebouwen met duizenden gewone bedienden en hadden de bedoeling zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Dit was geen individueel terrorisme, maar willekeurige terreur, een massamoord op duizenden onschuldige mensen. De aanslagen gebeurden ook niet in naam van een echte bevrijdingsstrijd, maar waren waarschijnlijk het werk van reactionaire groepen die banden hebben met achterlijke en totaal onderdrukkende regimes als dat van de Taliban.
De boodschap van de individuele terrorist is: "laat het maar aan ons over". De enige rol die de massa’s toebedeeld krijgen in zo’n scenario is toekijken en applaudiseren. Hun acties leiden tot een verlaging van het bewustzijn bij arbeiders over de nood om te vechten. Hoe "effectiever" de terroristische daden zijn, hoe groter de verwarring en desoriëntatie onder de arbeidersklasse.
Dit werd ook duidelijk in de aanslagen op het WTC: eerst creëerde het een shock onder de heersende klasse, maar de Bush-administratie kwam er versterkt uit en is nu in staat een patriottische stemming, een stemming van "nationale eenheid" op te kloppen. De aaanslag heeft het excuus geboden voor meer repressieve maatregelen, niet enkel vanwege de VS, maar ook vanwege andere staten. Internationale "maatregelen tegen terrorisme" worden nu besproken. In de VS lijkt het Vietnam-trauma vervaagd: er bestaat opnieuw een bereidheid grondtroepen in te zetten als dat nodig is.
Individueel terrorisme versterkt de staat door het een excuus te geven zichzelf verdere bevoegdheden te geven, die zeer vaak uiteindelijk gebruikt worden tegen de strijd van de arbeidersklasse. De Duitse CDU gaf daar al een voorteken van door een voorstel in te dienen dat het Duitse leger opnieuw mag worden ingezet in Duitsland zelf. De repressie zal gevoeld worden tot ver buiten de grenzen van de VS.
Tijdelijke desoriëntatie van de arbeidersklasse
De desoriënterende effecten op de arbeidersklasse en op anti-kapitalistische bewegingen is nu al duidelijk. De anti-kapitalistische betoging die eind september in Washington gepland was, gaat niet door. De arbeidersklasse van de VS bevindt zich in een economische recessie, wat reeds duidelijk was voor de aanslagen. Het zal nu harder zijn voor de arbeidersklasse om de jobverliezen en de aanvallen op hun levensstandaard af te slaan. Deze effecten zullen echter tijdelijk zijn. De arbeidersklasse zal haar zelfvertrouwen terugwinnen en opnieuw de weg van de strijd kiezen. Deze aanvallen hebben dit slechts iets moeilijker gemaakt.
Betekent ons standpunt over terrorisme dat de volkeren van de neo-koloniale wereld passiviteit moeten preken en "hun lot" aanvaarden? Neen. We zijn voor massastrijd van de arbeidersklasse en de andere onderdrukte lagen in deze samenlevingen om het politieke en economische juk van het kapitalisme af te werpen.
De grote gevechten tegen de neoliberale politiek, gedicteerd door internationale kapitalistische instellingen als het IMF en de Wereldbank, die doorheen Latijns-Amerika raasden, hebben het kapitalisme dooreengeschud en tegelijkertijd sympathie opgewekt vanwege de arbeidersklasse in de ontwikkelde kapitalistische landen. Massa-strijd door de volkeren van de neokoloniale wereld, aangevuld door een oproep tot steun vanwege de westerse arbeidersklasse zou een beslissende impact in positieve zin hebben; niet in negatieve zin, zoals het geval is met de WTC- en Pentagon-aanslagen.