Dag aan dag verslag van de “staking van de eeuw.” 20 december 1960
De onvermijdelijke confrontatie barst vandaag in alle hevigheid los. Alle pogingen om deze beweging tegen te houden, mislukken. Duizenden arbeiders leggen het werk neer, ook al is er nog steeds geen ordewoord van de nationale vakbondsleiding. Op 20 december begint het parlement de discussie over de Eenheidswet, maar de echte discussie over de Eenheidswet wordt intussen op straat gevoerd.
[box type=”shadow” align=”alignright” width=”100″]
Dag aan dag verslag:
- 19 december 1960
[/box]
De staking bij de openbare diensten wordt gevolgd door een golf van spontane stakingen bij tal van grote bedrijven. BSP-voorzitter Collard verklaarde nog dat stakingsacties al gauw “minder populair” zouden zijn “dan de Eenheidswet zelf”. Hij werd samen met zijn collega partijleiders en vakbondsleiders verrast door de omvang van de spontane stakingsgolf. Op enkele uren tijd werd het kapitalistische systeem tot stilstand gebracht. Het systeem wankelde onder het gewicht van de spontane beweging van de arbeidersklasse. Deze enorme uitbarsting van strijd vormt een essentieel onderdeel van de ‘staking van de eeuw’, het toont het potentieel van de arbeidersbeweging en een enorme actiebereidheid.
In zijn boek beschrijft Gustave Dache hoe het werk op zijn bedrijf, Gobbe in Lodelinsart, werd plat gelegd. Lees maar even mee.
“In de ochtend van 20 december kwam ik te laat aan op de fabriek. Dat kwam omdat ik met de SJW [Socialistische Jonge Wacht] tot 2u ’s ochtends had deelgenomen aan het stakingspiket van het ACOD. De arbeiders van Gobbe waren spontaan bijeengekomen in een algemene vergadering. De vergadering was nog niet begonnen toen ik er aankwam. De sfeer was er erg geladen, er werd gewacht op een ordewoord. Toen ik aankwam, zei een collega me: “Omer wacht op je in de vergadering.” Ik ging naar de vergadering en de hoofddelegee, Omer Michel, opent de vergadering. Hij richtte een vraag aan mij als SJW-militant. Hij vroeg: “Wat doen we?” Ik antwoordde: “We leggen alles plat.” Het enthousiasme onder de aanwezige arbeiders was enorm. Ze kwamen naar voor om te zeggen dat we naar de andere glasblazerijen moesten gaan. We trokken onmiddellijk naar ‘La Discipline’ en ‘Barnum’.”
De arbeiders van Gobbe trekken meteen naar andere bedrijven in de glassector van Charleroi waar de arbeiders eveneens in staking gingen, ook al gingen niet alle delegees daarmee akkoord. Sommigen wilden liever wachten op ordewoorden van de vakbondsleiding. Bij ACEC gingen de 10.000 arbeiders van ’s ochtends in staking. Onder impuls van hoofddelegee Robert Dussart, een lid van de leiding van de KPB (Communistische Partij), was een dag eerder al een personeelsvergadering gehouden om tot de staking te beslissen. Robert Dussart wordt daarvoor op 20 december telefonisch met uitsluiting uit de vakbond bedreigd. Maar zo ver komt het niet. De arbeiders van ACEC trekken met 2.000 in een betoging door de stad, zowel de leden van ABVV als van ACV betogen mee.
De spontane stakingsgolf leidt meteen tot pogingen om de strijd aan de basis te organiseren. Er worden contacten gelegd en er zijn tal van personeelsvergaderingen en discussies. In Gent gaat het personeel van de elektriciteitscentrale over tot een bedrijfsbezetting. De stroom voor de bedrijven wordt volledig afgesneden, waardoor de Gentse industrie plat wordt gelegd. Dit zou gedurende de ‘staking van de eeuw’ de enige bedrijfsbezetting zijn. Deze bezetting hield stand tot 30 december.