Griekenland. Week van stakingsacties legt samenleving stil
Op woensdag 15 december kende Griekenland een van de grootste algemene stakingen sinds jaren. Er was niets dat nog bewoog in het land. Enkel in Athene was er openbaar vervoer om betogers naar het stadscentrum te brengen om daar deel te nemen aan grote betogingen tegen de nieuwe besparingsgolf die wordt opgelegd door de Griekse regering (van de sociaal-democratische PASOK), de EU en het IMF.
De staking was algemeen onder de dokwerkers, de scheepherstellers en de metaalarbeiders. Ook bij Coca Cola en heel wat andere grote bedrijven lag alles plat. In de energiesector staakte 90%, bij de telecommunicatie, de post, het water en de banksector was de staking algemeen. Het spoorverkeer lag volledig plat, enkel de metro in Athene reed uit om betogers naar het stadscentrum te brengen. Alle vluchten op de luchthavens werden afgelast, geen enkele boot verliet de havens. De lijst van sectoren en bedrijven in staking is te lang om op te noemen. Het volstaat misschien om te vermelden dat zelfs de rechters in staking gingen en campagne voerden onder het personeel van de rechtbanken. Taxichauffeurs legden het werk neer, zelfs tandartsen en apothekers hielden de deuren gesloten. Het was een regenachtige dag en naar Griekse normen ook koud, maar toch waren tot 100.000 betogers in Athene en tienduizenden in andere steden.
Een stakingsweek
De algemene staking kwam er na een week van verschillende stakingsacties. De Griekse samenleving werd al dagenlang getroffen door de stakingen. Het personeel van het openbaar vervoer heeft bijna iedere dag van de week gestaakt. De spoorarbeiders hebben het management en de PASOK-fractie in de spoorbond aan de kant geschoven. Die fractie had een meerderheid in de leiding. De spoorarbeiders hebben duidelijk gemaakt dat ze niets willen te maken hebben met het beleid van de PASOK-regering en diegenen die ervoor verantwoordelijk zijn. Dit wijst overigens op een splitsing binnen de vakbonden die met PASOK verbonden zijn, ook al is op dat vlak nog niets zeker.
Ook in de banksector waren er stakingsacties. De dokters die voor de sociale zekerheid werken, staken al een hele week. In Athene is het huisvuil zich aan het opstapelen als gevolg van een staking van de huisvuilophalers.
Er is ongenoegen in het onderwijs met verschillende universiteiten die worden bezet. Een nationale bijeenkomst van rectoren van de universiteiten stelde voor om zich te verzetten tegen de aangekondigde hervormingen. Tegelijk was er een bijeenkomst van personeel en linkse studenten met het oog op het organiseren van een gezamenlijke strijd van heel het onderwijs. Dat was een eerste dergelijke bijeenkomst.
Ook in de media laat de staking zich voelen. Het personeel in deze sector ging eveneens in staking, het was de belangrijkste staking van de mediasector in 30 jaar. Naast de algemene staking op woensdag 15 december, staken de journalisten en andere personeelsleden van de sector ook op vrijdag en zaterdag. Dat raakt meteen ook het meest winstgevende product van de grote mediatyconen, de zondagskranten.
Derde besparingsgolf
De aanleiding voor de nieuwe acties is de besparingsgolf van de regering, de EU en het IMF. Dit is al het derde besparingsplan sinds mei, toen een akkoord werd gesloten met de EU en het IMF. De afgelopen maanden is er een harde aanval ingezet op de levensstandaard van de Griekse arbeiders die gemiddeld 20% tot 30% moeten inleveren. De aanval werd gestart in de publieke sector maar al snel uitgebreid naar de private sector. Nu wordt dit gevolgd door een aanval op de collectieve onderhandelingen en het opdrijven van de privatiseringen van alles wat nog niet geprivatiseerd was.
Het de facto afschaffen van collectieve onderhandelingen zal alle Griekse arbeiders raken. Collectieve akkoorden die werden ondertekend door de vakbonden zullen niet langer bindend zijn voor het patronaat. De bazen zullen ook arbeiders kunnen aanwerven op basis van persoonsgebonden voorwaarden.
Enorme woede
De woede tegenover deze nieuwe aanvallen is enorm. De betogers die werden geïnterviewd op de nationale televisie hadden het over de “300 leugenaars en dieven” als ze over de 300 parlementsleden spraken. Het is wellicht onmogelijk om nog mensen te vinden die positief staan tegenover het politieke establishment.
De leiding van de PASOK of van de regering kan niet zomaar op straat rondwandelen in de grote steden. Ze kunnen ook niet zomaar naar een café gaan. Telkens opnieuw worden deze figuren uitgejouwd en zelfs fysiek aangevallen door voorbijgangers die hen herkennen. Woensdag nog werd een leider van de rechtse oppositiepartij Nieuwe Democratie (ND) die minister was in een vorige regering aangepakt door arbeiders. Hij was op weg naar een duur restaurant maar werd onderweg gestopt en aangevallen door arbeiders die hem intussen uitmaakten voor het rot van de straat. Het parlementslid van de ND ontsnapte aan erge verwondingen omdat een aantal betogers tussenkwamen om hem te ontzetten, omdat ze beseften dat het aanbrengen van ernstige verwondingen bij een rechts parlementslid zou gebruikt worden om de beweging schade toe te brengen.
Potentieel wordt tegengehouden door de leiding
Het enorme potentieel voor een massabeweging tegen het beleid en de regering van premier Papandreou is algemeen gekend, maar er is geen leiding om de strijd vooruit te brengen.
De algemene stakingen waartoe door de vakbondsleiders werd opgeroepen, blijven symbolisch van aard en hebben niet als doel om de regering te stoppen. Ze zijn er enkel op gericht om stoom af te laten en de regering tot beperkte toegevingen te dwingen. Er zal meer nodig zijn als we tot een overwinning willen komen.