Griekenland. Gesprek met Andros Payiatsos van Xekinima (Griekenland)

Miljoenen Griekse arbeiders legden het land plat op 29 juni. Op dat ogenblik besprak het parlement de hervormingen van de pensioenen en sociale wetten. Er is sprake van een verlaging van de pensioenen, optrekken van de pensioenleeftijd en het vereenvoudigen van ontslagregels. Deze besparingsmaatregelen komen er na eerdere aanvallen op de lonen van ambtenaren, belastingsverhogingen waaronder het optrekken van de BTW van 19% naar 23%. De PASOK-regering (sociaal-democraten) wil ook de overheidsdiensten verder privatiseren.

Arbeidersverzet met zes algemene stakingen

Andros legt uit: “De algemene staking was erg sterk. Alle vakbondsfederaties uit de private en publieke sectoren namen deel aan de staking. Zelfs de federatie van kleine ondernemers nam deel aan de staking en voerde campagne met affiches. Het hele land lag plat door deze zesde algemene staking tegen de besparingsmaatregelen.

“Op de grootste betoging in Athene waren er zowat 20.000 aanwezigen, met daarnaast nog eens 10.000 aanwezigen op de betoging van de vakbonden die verbonden zijn met de Communistische Partij en die altijd los van de anderen betogen. De woede werd duidelijk aangetoond, maar de betoging bleef wel kleiner dan de 200.000 sterke betoging in mei.

“We hadden met Xekinima onze eigen delegatie in de betoging, we verkochten ons blad en verdeelden duizenden pamfletten met onze mening over de staat van het verzet. We stelden onder meer voor om de afbetaling van de schulden te stoppen, het verzet tegen de dictaten van het IMF, ECB en PASOK-regering op te drijven, de bankern en sleutelsectoren van de economie te nationaliseren onder arbeiderscontrole en –beheer. We eindigden met een oproep aan de arbeiders om deel te nemen aan de strijd voor een socialistische samenleving.

“Verschillende sectoren in het land werden al meermaals getroffen door stakingsacties. Er zijn quasi dagelijks betogingen en stakingsacties in Athene en andere steden. Het personeel van de ziekenhuizen, het onderwijzend personeel, journalisten, dokwerkers, buschauffeurs, treinbegeleiders, elektriciens, postmensen, gemeentepersoneel, kruideniers en zelfs delen van het leger voerden de afgelopen weken actie.

“De arbeiders zijn kwaad omwille van de aanvallen van de PASOK-regering. Ze denken dat het nodig is om in staking te gaan, zelfs indien er geen direct perspectief is om de aanvallen te kunnen tegenhouden. Veel arbeiders stelde eind juni dat er in september verder wordt gegaan met de acties. Dat is een uitdrukking van het feit dat ze denken dat ze deze ronde in de strijd niet kunnen winnen, maar dat in de herfst een nieuwe fase van het verzet tegen de besparingsplannen wordt aangevat.

“De jongeren spelen nog geen rol in de beweging. Dat komt deels door een zekere desillusie na de jongerenbewegingen van de afgelopen jaren waarmee geen overwinningen werden geboekt. Nu hebben veel studenten examens. Het is echter niet uitgesloten dat ook de onderwijssector, een sector met traditie op het vlak van militante strijd, zich begint te mobiliseren in de herfst.”

Woede tegen privatiseringen

“De vakbondsleiders gebruiken een militante toon om de regering, het IMF en de Europese Centrale Bank aan te vallen, maar intussen doen ze niets. In een aantal gevallen komen de vakbondsleiders radicaler uit de hoek om te vermijden dat er ook radicalere acties zouden plaatsvinden. Er was bijvoorbeeld een zitstaking van ziekenhuispersoneel die snel oversloeg van het ene ziekenhuis naar het andere waardoor er na een tijdje acties waren in zowat 30 ziekenhuizen. Leden van Xekinima speelden een rol in het opzetten en verspreiden van die acties, maar dat werd tegengewerkt door vakbondsleiders die dicht bij PASOK staan.

“De woede tegen de privatiseringen is groot onder de arbeiders. De elektriciens hielden het kantoor van hun patroons 48 uur bezet en 3.000 elektriciens betoogden naar het parlement om te protesteren tegen de privatisering van de elektriciteitssector. De voorzitter van deze vakbond, net als zijn collega’s nochtans uit PASOK-hoek afkomstig, verklaarde dat de regering pas een privatisering zou kunnen doorvoeren indien ieder lid van de leiding van de vakbond zou worden opgepakt en gevangen gezet. Er is altijd een verschil tussen de woorden en de daden, maar dit is een uitdrukking van een algemene radicalisering.

“De linkerzijde heeft enorme kansen om haar invloed uit te breiden doorheen de massabewegingen. Syriza, de linkse alliantie waarin Xekinima actief is, heeft echter geen duidelijk socialistisch programma naar voor gebracht. Dat gebeurde ook niet na het ontslag van eerder rechtse leiders van Synaspismos, de grootste organisatie in de alliantie. De militanten van Xekinima komen op voor een concreter programma met onder meer de eis van de afschaffing van de schulden.

“De linkerzijde met Syriza, de Communistische Partij KKE en andere radicaal-linkse krachten, heeft een belangrijke invloed in het land. Ze heeft een mogelijkheid om zich te versterken door te bouwen aan een eenheidsfront waarmee het traditionele sectarisme van de Griekse linkerzijde kan worden overstegen. Er is ook nood aan een duidelijk socialistisch programma dat een alternatief biedt op de drastische aanvallen van de regering. Er moet snel worden gehandeld. De zomerrust moet worden gebruikt om de herfst voor te bereiden. Die zal – op het vlak van strijd – mogelijk wel eens bijzonder heet kunnen worden!”