Revolutie of revolte in Latijns–Amerika?
In de ALS-krant die wordt verkocht bij de opening van het nieuwe academiejaar is er uiteraard aandacht voor de situatie in het onderwijs, maar worden ook een aantal andere thema’s belicht. De opkomst van linkse bewegingen en regimes in Latijns-Amerika wordt nader bekeken in een interview met ALS-lid Jan Vlegels die in de zomerperiode een maand naar Venezuela trok.
Interview door Andrej Novak, ALS-Antwerpen. Artikel overgenomen uit de ALS-krant
Jan, vindt er momenteel een revolutie plaats in Latijns-Amerika?
Een revolutie niet, nee. Latijns-Amerika was het eerste echte proefkonijn voor het neoliberalisme en ondervindt nu ook het eerste verzet. Daarom spreken we eerder van een revolte.
Waar staat Latijns-Amerika dan op dit moment op internationaal vlak ?
Na de val de Sovjet Unie begin jaren ‘90 kwam Latijns- Amerika onder de invloed van het brutale VS-imperialisme dat besparingen in de sociale uitgaven en een grotere kloof tussen arm en rijk met zich meebracht.
Het continent kent zowat de meest ongelijke rijkdomverdeling ter wereld, met uitzondering van Afrika. Bv.: Terwijl er in Mexico meer miljardairs zijn dan in Zwitserland, leeft de helft van de 108 miljoen Mexicanen in armoede. Op het Latijns- Amerikaanse continent leven meer dan 215 miljoen mensen in armoede zonder toegang tot drinkbaar water, elektriciteit,…
Kunnen we stellen dat landen zoals Venezuela, Bolivië en Ecuador toch een andere richting uitgaan?
Jazeker, Latijns-Amerika is momenteel het sterkst ontwikkeld op het vlak van klassenstrijd en het bewustzijn. De vertegenwoordigers van het kapitalisme komen steeds meer onder vuur te liggen. Dat zagen we dit jaar bijvoorbeeld met de verkiezing van Ortega in Nicaragua, Correa in Ecuador en de stakingsbeweging tegen de pas verkozen Alan Garcia in Peru.
Hoe uit zich dit bewustzijn nog?
Er zijn twee zaken die in het oog springen.Ten eerste zijn er de talrijke massale mobilisaties die de politiek sterk beïnvloeden. Deze speelden mee in de electorale afstraf- fingen van rechts, én ze maakten ruimte voor linkse kandidaten.
Ten tweede zien we ook de de vorming van nieuwe arbeiderspartijen. Deze schuiven een veel duidelijker alternatief voor de arbeiders naar voor dan de hypocriete sociaaldemocraten. Het duidelijkst gebeurt dat in Brazilië met de PSOL.
En Venezuela is zowat het speerpunt van deze ontwikkelingen?
Wel, je moet de zaken altijd kritisch volgen. Venezuela is een neo-koloniaal land in armoede dat sterk gepolitiseerd is. Zo heb ik in de straten van de buitenwijken van Caracas enorm veel muurschilderingen gezien van Chavez.
Hoe heeft Chavez zo’n vertrouwen kunnen opbouwen?
Chavez heeft talrijke projecten lopen in de arme wijken van Venezuela die een reële en zichtbare impact hebben. Zo zijn er straatwinkels met goedkope, kwaliteitsvolle levensmiddelen. Of het project ‘Ribas’, dat gratis onderwijs levert aan arme jongeren. Op die manier daalde de armoede bijvoorbeeld van 55% naar 34%.
Hoe wordt dit betaald?
Het geld komt van de olieopbrengsten die in de handen zijn van de staat. De helft van het BBP en zelfs 80% van de export is het resultaat van de olie-industrie. Die industrie wordt nu dus rechtstreeks gebruikt voor sociale projecten.
Dus de situatie is stabiel?
Nee, de wereldeconomie is momenteel niet echt stabiel. Dit zou tot een daling in de olie-inkomsten kunnen leiden. Wat dan op zijn beurt de financiering van sociale projecten bemoeilijkt.
Wat moet er dan nog gebeuren?
Om armoede definitief uit te roeien, moet men breken met het kapitalisme. Er moet absolute arbeiderscontrole komen over de sleutelsectoren van de economie.
Concreet is men momenteel de ‘verenigde socialistische partij’ aan het uitbouwen. Dit moet een revolutionaire partij worden die start aan de basis. Chavez zal moeten initiatieven nemen om de mensen te organiseren in wijkcomités en fabrieksraden. Deze raden kunnen dan op hun beurt de organisatie op zich nemen van de bedrijven.
Enkel op deze manier zal men alle bestaande rijkdom in Venezuela kunnen aanwenden voor de sociale projecten ten voordele van de armen.