Wat is socialistische democratie?

Artikel door Peter Delsing

Vroegere bewegingen tonen aan hoe een revolutionaire situatie kan ontwikkelen naar een massaopstand en de vestiging van een alternatieve regering. Een arbeidersregering die wel de belangen van de meerderheid vertegenwoordigt – niet die van een elite.

In een beweging die een revolutionair karakter aanneemt, ontstaat de nood aan permanente organisatievormen van de strijd. Meestal zijn dit democratisch verkozen comités of raden, gebaseerd op brede vergaderingen op de werkvloer, in de wijken, scholen, universiteiten, enz. In Rusland waren de sovjets eigenlijk uit in hun voegen getreden stakingscomités, die steeds bredere lagen begonnen te organiseren.

In die organen van de revolutie zijn marxisten voor vrije organisatie van de arbeiders en jongeren, in verschillende partijen of stromingen, met vrijheid van propaganda voor elk standpunt. De bolsjevieken begonnen als minderheidsstroming in 1917, maar door de ervaring van de massa’s, door hun argumentatie en het voorbeeld van hun militanten, wonnen ze uiteindelijk een democratisch verkozen meerderheid in de sovjets. Dit waren de massaorganen van de werkende klasse, de jeugd en de soldaten.

Verkozenen dienen permanent afzetbaar te zijn en niet meer te verdienen dan het gemiddelde loon in een arbeidersstaat. In het algemeen zal de levensstandaard hoger liggen in een socialistisch systeem. Maar verkozenen mogen geen elite zijn met privileges en een volstrekt vervreemde levensstijl, zoals onder het kapitalisme. Tenslotte dient de verdediging van een democratische arbeidersstaat te berusten bij de massa’s en niet een losstaand politie- of legerapparaat.

In dit verband: marxisten staan voor democratisch besliste en gedisciplineerde actie, niet voor “rellen” of “chaos” die sommigen met “revolutie” proberen te associëren. We verdedigen vreedzame methodes in de massabeweging. We denken wel dat de meerderheid zich mag verdedigen, de massa’s dienen via massale democratische comités ook de verdediging van de beweging te organiseren. Het winnen van de steun van de meerderheid van de bevolking is echter in de eerste plaats een politieke taak, een benadering die het marxisme onderscheidt van anarchistische stromingen.

In een democratisch geplande economie, gebaseerd op bedrijven die in gemeenschapsbezit zijn, zouden dit soort raden op de werkvloer, in wijken, etc. zich moeten aaneensluiten, lokaal, maar ook op nationaal vlak in een arbeidersregering. En breder de basis vormen voor een wereldsocialisme dat als enige een oplossing kan bieden voor armoede, werkloosheid, nationale en etnische conflicten, de teloorgang van het milieu, etc. 

Lees ook:

• Gaat het socialisme in tegen de menselijke natuur? Enkele vaak voorkomende vragen en antwoorden
• Kapitalisme = barbarij. Voor een socialistische samenleving!
• Voor een socialistisch alternatief!
• Er is een alternatief op de kapitalistische crisis: socialisme!