Na de nederlaag van Trump: strijd voeren tegen het systeem waarin hij groot kon worden
Ten tijde van het schrijven van dit artikel ontkende Trump nog steeds zijn nederlaag. Hij had zelfs net het hoofd van het overheidsagentschap dat belast is met toezicht op de verkiezingen ontslagen, omdat hij de beschuldigingen van de Republikeinse miljardair over ‘massale’ fraude bij de presidentsverkiezingen tegensprak. Terwijl de pandemie nog steeds woedde (het virus doodde meer dan 242.000 mensen in de Verenigde Staten), gaven Trump en zijn meest trouwe aanhangers er de voorkeur aan zich op te sluiten in een vreemde, parallelle wereld die wordt geregeerd door ‘alternatieve feiten’.
dossier door Nicolas Croes uit maandblad ‘De Linkse Socialist’
Trump blijft president tot 20 januari, wanneer de verkozen president Biden naar verwachting in functie zal treden. Zal Trump voordien reeds de handschoen in de ring gooien? Of zal zijn ongelooflijke ego – het grootste ego dat we ooit in reality-TV te zien kregen? – integendeel blijven provoceren? In ieder geval was de mobilisatie op 14 november een waarschuwing. Op die dag kwamen duizenden mensen naar Washington om hun steun aan Trump te betuigen, onder hen veel extreemrechtse activisten en groeperingen. De dreiging die zij vertegenwoordigen is in de afgelopen vier jaar gestaag toegenomen. Na zijn ambtstermijn kan een nog meer ontketende Trump een figuur worden die deze reactionaire stromingen bijeenbrengt, van de oude KKK (Ku Klux Klan) tot de Proud Boys. Om dit gevaar en de uitdagingen die voor ons liggen goed in te schatten, moeten we zowel de foto van de Verenigde Staten bij deze verkiezingen als de film die eraan voorafging grondig bekijken.
“Hoe meer ik naar deze verkiezing kijk, hoe minder ik het begrijp”
Dit citaat is afkomstig van Nobelprijs-winnaar Paul Krugman, één van de weinige experts die de economische crisis van 2008-09 voorzag. “Florida was een verrassingstriomf voor Trump en stemde tegelijk ook voor een minimumloon van $15 per uur”, zei hij. “Volgens een exit-poll van Fox News was een meerderheid voorstander van een publiek gezondheidsplan en een grotere staatsinterventie in het algemeen, terwijl Republikeinse senatoren die de staat willen minimaliseren toch werden verkozen”.
De verkiezingsresultaten waren in veel staten zeer nipt, veel nipter dan de peilingen voordien voorspelden. Voor de partijfunctionarissen van de Democratische Partij is de verklaring duidelijk: er kwamen te linkse stemmen aan bod tijdens de verkiezingscampagne. Die verdomde Bernie Sanders kwam tijdens de Democratische voorverkiezingen te veel in de media met zijn roep om socialisme. We hoorden te veel van parlementslid Alexandria Ocasio-Cortez en haar linkse kliek. Dat is de boodschap die de Democratische leiding ook aan de internationale media verkocht krijgt. Nochtans is dit niet wat de feiten aangeven.
Er vonden verschillende verkiezingen plaats op hetzelfde moment als de presidentsverkiezingen, voor het federale Huis en de Senaat, maar ook voor de staten. Van alle kandidaten steunden 112 openlijk het Medicare for All project (algemeen toegankelijke publieke gezondheidszorg). Ze zijn allemaal verkozen. De Green New Deal voor massale investeringen in infrastructuur en voor een ecologische transitie werd gesteund door 98 kandidaten, waarvan er slechts één niet werd verkozen. De vier Democratische vrouwen die voor “socialisten” doorgaan werden overtuigend herkozen voor het Congres. De zogenaamde ‘Squad’ – Ilhan Omar, Alexandria Ocasio-Cortez, Rashida Tlaib en Ayanna Pressley – krijgen er zelfs enkele medestanders bij.
Er werden ook verschillende wetsvoorstellen aan de kiezers voorgelegd in referenda, onder meer in Florida zoals hierboven vermeld. In Nevada – één van die beroemde ‘swing states’, de scharnierstaten waarvan het op voorhand niet duidelijk was wie er zou winnen – was dit het geval met het homohuwelijk. Achttien jaar geleden stemden de kiezers massaal om het huwelijk voor te behouden aan heteroseksuele paren. Deze keer stemde de overgrote meerderheid van de kiezers (62%) voor de erkenning van huwelijken van mensen van hetzelfde geslacht in de grondwet van de staat, een primeur in de Verenigde Staten. Het toont de veranderende sfeer in het land. In dezelfde staat was er een nek-aan-nek race tussen Biden en Trump: de eerste haalde het met 50,06% tegenover 47,67% voor Trump. Paul Krugman blijft ondertussen in zijn haar krabben.
De Democraten hebben hard gevochten… tegen een progressieve politiek
Eén ding is zeker: steeds meer mensen zijn het beu. Ze hebben genoeg van Wall Street en de miljardairs die stinkend rijk worden terwijl er mensen op straat slapen en de infrastructuur op instorten staat. Ze hebben genoeg van bedrijven die profiteren van de massale opsluiting in private gevangenissen. Ze hebben genoeg van het feit dat jongeren na hun studies tot over hun oren in de schulden zitten. In 2019 hadden 45 miljoen Amerikanen samen een persoonlijke schuld van 1600 miljard dollar (1482 miljard euro) als gevolg van hogere studies!
Moest Bernie Sanders de Democra-tische kandidaat in deze verkiezingen geweest zijn, dan had hij een politieke aardverschuiving kunnen teweegbrengen. Maar het partij-apparaat en de leiding van de Democratische Partij stak veel meer moeite in de strijd tegen Sanders in de Democratische voorverkiezingen dan in de strijd tegen Trump in de eigenlijke verkiezingen. Het Democratisch establishment was geschokt door het vooruitzicht op een overwinning van een kandidaat die beroep doet op de bereidheid van de werkende bevolking om te vechten. Het is schandalig dat Sanders de situatie heeft geaccepteerd en in de partij is gebleven.
Het Democratisch establishment heeft niet geaarzeld om elk mogelijk manoeuvre te gebruiken om hem opzij te schuiven en een kandidaat aan te stellen die zo gênant is dat hij algemeen gezien werd als de slechtst mogelijke (misschien met uitzondering van Hillary Clinton). Zolang hij maar volgzaam is voor het grootkapitaal. Gezien de wijze waarop de voorverkiezingen plaatsvonden, is het enigszins begrijpelijk dat sommigen twijfelen aan de geldigheid van het verkiezingsproces.
Uiteindelijk voerden zowel Biden als Trump een campagne die mijlenver afstond van de realiteit van gewone Amerikanen. Ze deden dat elk op hun manier. Terwijl het land met de grootste massabeweging in zijn geschiedenis met het protest tegen systemisch racisme en politiegeweld geconfronteerd werd, slaagde Biden er tot tweemaal in om zijn antwoord te formuleren in het voorstel dat de politie beter eerst op de benen zou schieten als waarschuwing. Veel Democratische kiezers stemden vooral tegen Trump en niet zozeer voor Biden. Volgens een peiling van Axios was dat de motivatie van 58% van de Biden-kiezers. Alles wat de Democraten deden, maakte het Trump mogelijk om zich voor te stellen als een outsider tegen het systeem, terwijl hij niet alleen een miljardair is maar ook de zittende president.
Trump probeerde conservatieve blanke kiezers te mobiliseren met een cocktail van racisme, seksisme, autoritarisme, rechtsextremistische oproepen, samenzweringstheorieën en een retoriek van orde en tucht. Maar zijn kiezers waren niet alleen een monolithisch blok racistische blanke kiezers. Veel mensen waren geschokt door de rampzalige aanpak van de pandemie door Trump. Zijn herhaalde oproepen om “de economie open te stellen” vonden echter weerklank bij heel wat mensen die zich zorgen maken over hun toekomst in een land waar er geen sociale zekerheid is zoals wij die kennen.
Uit exit polls blijkt dat kiezers die de pandemie als het belangrijkste probleem zagen, met een marge van 82% op Biden stemden, terwijl degenen die de economie als het belangrijkste probleem zagen, met een even grote marge op Trump stemden. Het maakt dat veel mensen van Latijns-Amerikaanse afkomst op Trump stemden, ondanks zijn openlijk racistische retoriek. Als de pandemie en de criminele aanpak ervan in de Verenigde Staten er niet was geweest, zou Trump Biden waarschijnlijk gemakkelijk hebben verslagen.
Sloop de dwangbuis van de Democraten
Tussen 2008 en 2010 controleerden de Democraten beide kamers van het Congres. In die periode hebben ze de belastingverlagingen van Bush verlengd en braken ze de belofte om antivakbondswetten af te schaffen. Ze sloten zich aan bij de Republikeinen in een meedogenloze campagne om het openbaar onderwijs te privatiseren en te vernietigen. Als klap op de vuurpijl was er Obama’s reactie op de migratie over de zuidelijke grens: onder zijn bewind werden er meer mensen gedeporteerd dan onder welke andere president ooit.
De leiders van de vakbonden en andere progressieve organisaties weigerden zich tegen deze aanvallen te verzetten vanwege hun totale ondergeschiktheid aan het Democratisch establishment. De populistische vleugel van de Republikeinse Partij greep dit vacuüm aan om de economische ontevredenheid uit te buiten. Dat leidde tot de geboorte van de Tea Party in 2009, die op zijn beurt de weg vrijmaakte voor Donald Trump. Onder Biden kan de dreiging van extreemrechts toenemen.
De Democratische Partij is volledig ondergeschikt aan de kapitalistische belangen. De verkiezing van linkse kandidaten op het ticket van de Democraten, kan in eerste instantie de illusie in stand houden dat het via die weg mogelijk is om een politiek instrument voor sociale strijd te bouwen. Maar de regering van Biden/Harris zal geen oplossing bieden voor de cruciale problemen waar de werkende mensen mee te maken hebben. De realiteit zal meer weerklank geven aan het idee om een nieuwe partij op te richten, een partij van strijd die gebaseerd is op de kracht van de werkende mensen, een partij die volledig onafhankelijk is van Wall Street en die verschillende sociale bewegingen (van Black Lives Matter tot vakbondsmilitanten) verenigt in actie rond een programma dat de belangen van de massa’s verdedigt. Een dergelijke partij zou op de grenzen van het kapitalisme botsen en zou de omverwerping ervan moeten verdedigen om een democratische socialistische samenleving op te bouwen. Onze zusterorganisatie in de VS, Socialist Alternative, doet er alles aan om elke stap in deze richting te versterken.