De moedige strijd bij Thomas Cook (Ierland)
Het belang van de bezetting bij Thomas Cook in Dublin kan niet genoeg benadrukt worden. Het probleem van de ontslagvergoedingen was nog niet opgelost bij het schrijven van dit artikel maar de strijd ontmaskerde wel de klassenjustitie. Deze strijd was in de eerste plaats een overwinning van de werknemers en toonde de buitengewone mogelijkheden van mensen om te vechten voor het behoud van hun rechten.
28 werknemers werden gearresteerd en voor het gerecht gedaagd op een manier die we eerder zouden verwachten in exotische dictaturen dan in Ierland. De bezetting bij Thomas Cook toonde aan dat het “sociaal pact” onbestaande is. De bezetting illustreerde ook de woede bij het besef te moeten opdraaien voor de crisis door ontslagen en aanvallen op de arbeidersrechten.
De aankondiging van de directie dat de vesting met onmiddellijke ingang zou sluiten, was de rechtstreekse aanleiding tot de bezetting. 4 dagen weerstonden de werknemers de dreigementen met rechtszaken tot de oproerpolitie om 5 uur ’s ochtends zonder scrupules de ramen van de kantoren ingooide en iedereen arresteerde die in het gebouw aanwezig was.
Deze brutale interventie gaat verder dan een lokaal arbeidsconflict. De raid (waarbij ook mensen buiten het gebouw werden gearresteerd) en de massale arrestaties waren duidelijk bedoeld om alle werknemers te intimideren die zich organiseren tegen de gevolgen van de toenemende crisis. Rechtbanken werden ook al ingezet tegen de stakende dokwerkers in Dublin en bij een recente nationale staking in de elektriciteitssector. Hetzelfde gebeurde tegen stakerspiketten in Carrick-on-Suir en Limerick. Het patronaat en het politiek establishment waren er vooral voor geducht dat de arbeiders door hun staking een loonsverhoging zouden hebben afgedwongen midden in de crisis en daarmee zouden hebben aangetoond dat goed georganiseerde actie loont.
Het Hoog Gerechtshof kondigde aan dat iedereen die een bedrijfsgebouw bezet de daaropvolgende dag om 14u voor de rechtbank zou moeten verschijnen. In de praktijk betekende dit een bevelschrift om op zeer korte tijd de bezetting af te breken, de arbeiders te arresteren en te behandelen als misdadigers. In antwoord op deze dreigementen besloten de moedige werknemers van Thomas Cook om de bezetting verder te zetten, tegen het advies van het algemeen secretariaat van hun vakbond in (Transport Salaried Staff Association). Het beste dat de TSSA op dat ogenblik had kunnen doen, was onmiddellijk een brede oproep lanceren om de bezetting te komen versterken en de grotere bonden aanzetten om hun leden te mobiliseren. Deze bezetting was immers het zwaartepunt van de drukkingsmiddelen tegen de plannen van Thomas Cook. In februari nog organiseerde het Irish Congress of Trade Unions een manifestatie met 120.000 arbeiders in Dublin. Een 500 à 1000 arbeiders mobiliseren om de bezetting te versterken zou beslist niet zo moeilijk geweest zijn.
De werknemers van Thomas Cook hebben alles gedaan wat in hun mogelijkheden lag en zij konden daarbij rekenen op veel sympathie en solidariteitsbetuigingen van collega’s in andere sectoren. De vakbondsleiding zou deze steun op het cruciale ogenblik hebben kunnen omzetten in praktische hulp. Zij beschikt daartoe immers over de nodige middelen en autoriteit.
Wetten en gerechtelijke uitspraken in arbeidsconflicten zijn op maat geschreven van het patronaat. Het is van groot belang dat de werknemers en de vakbonden klaar zijn om deze gerechtelijke beslissingen te breken. Zonder die houding had de arbeidersbeweging in de voorbije decennia nooit vooruitgang geboekt.
Het gebrek aan adequate reactie van de vakbondsleiding en het niet benutten van de macht van de arbeiders is een groot probleem. Op het ogenblik dat de werknemers van Thomas Cook gevangenisstraffen boven het hoofd hingen aan de directie vragen om de Labour Relations Commission in te schakelen was een ongeschikt en zwak antwoord.
Nochtans waren er alternatieven. Mits de nodige organisatie hadden de vakbonden de bezetting succesvol hebben kunnen verdedigd tegen het gerechtelijk bevelschrift. Dat zou het gerechtshof, de politie en het establishment tot nadenken hebben aangezet en zou een beter voorstel van de directie van Thomas Cook hebben kunnen afdwingen. Dit zou niet alleen een volkomen overwinning hebben betekend voor de werknemers van Thomas Cook maar voor alle arbeiders die geconfronteerd worden met intimidatie en gerechtelijke inmenging.
De reactie van de staat op de strijd van de werknemers van Thomas Cook zal mensen niet tegenhouden en heeft integendeel veel woede uitgelokt. Maar de reactie is natuurlijk niet zonder effect. De vakbonden zullen nu moeten concrete stappen zetten om het recht op actie te verdedigen. De werknemers van Thomas Cook hebben met hun strijd een memorabele bladzijde toegevoegd aan de geschiedenis van de arbeidersbeweging in Ierland. Met hun inzet hebben ze de directie opnieuw tot onderhandelingen aangezet. Maar vandaag is nog niet duidelijk tot wat deze onderhandelingen zullen leiden en zoals in vele sectoren het geval is, dreigt ook hier nog steeds werkloosheid. Daarom mag de vakbond niet stilzitten tot een substantiële verbetering voor alle werknemers van Thomas Cook is bekomen die hen op zijn minst moet in staat stellen een redelijke periode te overbruggen.
Deze strijd is een voorbeeld en met dezelfde vastberadenheid moeten we de vakbonden tot strijdbare organisaties maken die opkomen voor de jobs en de rechten van alle werkenden.