Regering moet 7 miljard euro besparen…
Het was de makkelijkste voorspelling voor de verkiezingen van afgelopen zondag: binnen de paar dagen nà de verkiezingen zou een oproep tot harde besparingen volgen. Tijdens de verkiezingscampagne leek het alsof de economische crisis even van het toneel was verdwenen. Na de verkiezingen staan politieke discussies echter opnieuw op de agenda. Vertegenwoordigers van het patronaat nemen het voortouw: volgens de gouverneur van de Nationale Bank moet 7 miljard euro worden bespaard.
De gouverneur van de Nationale Bank (NBB), Guy Quaden, heeft het goede moment afgewacht om zijn visie toe te lichten. Nu de verkiezingen achter de rug liggen, is het opnieuw tijd voor de politieke orde van de dag. En die orde is voor alle traditionele partijen nog steeds het verdedigen van de belangen van de grote bedrijven. Bijgevolg wordt gezocht naar mogelijkheden om de gevolgen van de economische crisis op onze kap af te schuiven.
Volgens Quaden is er volgend jaar nood aan 7 miljard euro, ofwel via besparingen ofwel via extra inkomsten. Voor die extra inkomsten kan alvast niet naar de bedrijfswereld worden gekeken als het van de patronale vertegenwoordigers afhangt. Als het over de bedrijven gaat, is “lastenverlagingen” het enige woord dat lijkt gekend te zijn. Het feit dat grote bedrijven als Bayer op dit ogenblik slechts 10% belastingen betalen, is voor hen geen argument om nog meer lastenverlagingen voor te stellen. Als die 7 miljard euro niet via inkomsten kan worden gevonden, dan maar via besparingen.
Alle commentatoren lijken het eens te zijn dat minstens delen van de sociale zekerheid onder vuur zullen komen te liggen. Een gedeeltelijke regionalisering van elementen van de sociale zekerheid (bvb. kinderbijslag) zou gebruikt worden om een besparingsronde door te voeren. Op dat vlak kunnen Frank Vandenbroucke (SP.a) en Bart Dewever (N-VA) elkaar makkelijk vinden, het is dan ook geen toeval dat Vandenbroucke gisteren verklaarde dat hij bij het horen van Bart De Wever soms de indruk heeft dat hij zichzelf hoort praten.
Quaden geeft de aanzet voor het beleid van de komende maanden: tegen de achtergrond van de slechte economische situatie (de verwachtingen voor 2009 werden door de NBB nog maar eens naar beneden herzien, intussen reeds tot -3,5%) moet hard worden bespaard. Voor Quaden gebeurt dat best met een meerjarenplan en dus met stabiele regeringen op alle niveau’s. De NBB verwacht dat de economie pas in het eerste trimester van 2010 mogelijk een beetje zal groeien tegenover het voorgaande kwartaal.
Nog voor de aanbevolen besparingsplannen voelt een groeiend aantal mensen de gevolgen van de crisis. Er wordt voorspeld dat er tussen eind 2008 en eind 2010 ruim 200.000 werklozen zullen bijkomen. Hiermee zou de werkloosheidsgraad mogelijk opnieuw boven de 10% uitkomen. Dat cijfer houdt geen rekening met economisch werklozen. De industrie draait maar op 70% van de capaciteit.
De vraag voor de komende periode is of het patronaat en haar traditionele politici er in zullen slagen om ons verder (en meer) te laten betalen voor hun crisis. Als we dat willen vermijden, zal strijd nodig zijn en moeten ook stappen worden gezet in de uitbouw van een politiek antwoord.