Patronaat fraudeert – arbeiders worden koopkrachtverhoging ontzegd
Een topman van de Duitse Post moest ontslag nemen na een fraudeschandaal. Hierop werd al snel bekend dat er tal van Duitse “prominenten” en “vermogenden” beschikken over zwarte rekeningen in Liechtenstein. Klaus Volkert, voormalige voorzitter van de ondernemingsraad van Volkswagen, werd veroordeeld tot twee jaar cel wegens het aanvaarden van smeergeld (en voordelen in natura) van de directie. Tegelijk is er ook in Duitsland een stakingsgolf voor meer lonen.
De ontwikkelingen in Duitsland zijn erg opvallend. De media heeft het er openlijk over hoe de topmanagers hun geloofwaardigheid verliezen door “gegraai, schandalen en fraude”. Zelfs een conservatief als de minister van economie, Michael Glos (van de CSU), stelde dat de managers zich “bewuster” moeten zijn van hun voorbeeldfunctie, “anders wordt onze sociale markteconomie ongeloofwaardig.”
Hoe geloofwaardig het “sociale” aspect van die markteconomie vandaag nog is, kan betwijfeld worden. Het schandaal van het zwarte geld in Liechtenstein is slechts een topje van de ijsberg. De topmanagers kregen in Duitsland in 2007 een loonopslag van 17,5%, de parlementsleden van 9,4%. Maar voor de gewone werkenden zijn er geen middelen om de koopkracht in stand te houden.
Eerder deze week schreef De Standaard: “Glos en de werkgevers vrezen dat de stroom onthullingen het toch al diep gewortelde gevoel bij de bevolking zal versterken dat de welvaart ongelijk verdeeld is. Onder druk van een hoge werkloosheid, hebben Duitse vakbonden zichzelf de afgelopen tien jaar ingehouden met hoge looneisen. (…) Maar terwijl de werknemers zich inhielden, bleken werkgevers voor zichzelf andere maatstaven te hanteren. Een schrijnend voorbeeld van de afgelopen jaren was de 30% loonsverhoging waarop de top van Siemens zichzelf trakteerde, terwijl op hetzelfde moment tienduizenden werknemers op straat werden gezet.”
Het verzet neemt echter toe. Na de acties van de treinbestuurders (die een loonopslag van 11% afdwongen) kwamen er ook offensieve eisen bij het openbaar vervoer en de metaalsector. Vandaag is er een staking bij het openbaar vervoer, waarbij het nog om “waarschuwingsstakingen” gaat. De bonden eisen 8% loonsverhoging, de werkgevers willen maar 5% geven en willen een langere arbeidsduur.
De discussie over koopkracht tekent zich af tegen een achtergrond van recordwinsten en recordlonen voor het management. Tegelijk zijn er tal van schandalen inzake corruptie en fraude. Er zijn wel degelijk middelen, alleen worden ze nu misbruikt door een kleine minderheid. Dat zorgt ervoor dat “de publieke opinie het geloof in de sociale markteconomie is kwijtgeraakt”, aldus De Standaard vorige dinsdag. “In de politiek leidt dat tot een ruk naar links, waar vooral de oud-communistische Die Linke van profiteert.”
Deze ruk naar links is ook hier mogelijk, alleen zal het er op aankomen om te bouwen aan een politieke vertaling van het groeiende ongenoegen over de ondermijning van onze koopkracht.