Leterme moet 10 miljard euro zoeken
Yves Leterme staat voor een moeilijke opdracht. En dan hebben we het voor een keer niet over de regeringsvorming, maar wel over het beleid dat die regering zal moeten voeren. De Standaard rekende de formateur even voor hoeveel er zal moeten bespaard worden: 10 miljard euro in 2008. Dat is niet minnetjes qua besparingsplan. Destijds ging het Globaal Plan over 200 miljard frank (dus minder dan de helft van wat nu zou moeten bespaard worden). Dat Globaal Plan zorgde onder meer voor een grote beweging en een algemene staking in 1993.
Nu zal Leterme dus het dubbele moeten besparen van wat premier Dehaene in 1993 moest presteren. Als het al tot een rooms-blauwe regering komt, zal mogelijk niet alleen het communautaire een groot probleem vormen. De begrotingsdiscussie mag dan al niet vooraan op de agenda staan, de gevolgen ervan zullen wel bijzonder concreet zijn voor een grote meerderheid van de bevolking.
Er zal moeten bespaard worden omdat onder meer minstens 3 miljard euro wordt voorzien aan patronale cadeaus. Dat was een voorwaarde van de liberalen. Voor minder dan 3 miljard euro aan cadeaus, deden ze niet mee. Op de duur zullen de bedrijven geen belastingen meer betalen, maar dat zal de liberalen worst wezen. Er moet maar elders bespaard worden. De afgelopen week waren er reeds verbale waarschuwingen uit liberale hoek dat het openbaar vervoer teveel middelen krijgt (Annick De Ridder verklaarde dat die lege bussen toch geen geld moeten krijgen, het mens zou beter zelf eens het openbaar vervoer nemen alvorens erover te spreken…) en ook dat de vakbonden nu eens moeten stoppen met het bestrijden van private initiatieven in de gezondheidszorg (terwijl de private rusthuizen massale winsten maken, maar wel de kwaliteit en de toegankelijkheid beperken). Privatiseringen en afbouw van de sociale dienstverlening, dat is wat de liberalen voor ons in petto hebben. En Leterme, die wil uiteraard zijn "Vlaams front" in stand houden.
Bij een ongewijzigd beleid zou er in 2008 een tekort zijn van 2,5 miljard euro. Ook dit jaar zal er een tekort zijn van 0,2% van het bbp of 600 miljoen euro. Dat komt onder meer door de notionele intrestaftrek waardoor de inkomsten van de overheid lager waren dan verwacht. De komende jaren zou er 6 miljard euro moeten bespaard worden hiertoe. En dat is dan nog in het perspectief dat er geen ernstige economische crisis ontwikkelt (of pakweg een Amerikaanse recessie die de export ondermijnt).
De sociale agenda zou voor de komende jaren een extra inspanning van 2,5 miljard vergen volgens CD&V. De voormalige oppositiepartij rekent daarbij gemakshalve een aantal maatregelen van de vorige regering mee. Doelstelling is het welvaartvast maken van een aantal sociale uitkeringen, in feite gewoon het in stand houden van de reeds erg beperkte koopkracht van wie het al niet breed heeft. Het armoedecijfer van 15% aanpakken, zou nog meer middelen vereisen.
Bovendien zouden er minder inkomsten zijn door een reeks maatregelen van de afgelopen jaren waardoor er uiteindelijk in totaal 10 miljard euro moet worden gezocht. En waar dacht Leterme die te vinden? U mag twee keer raden. Maar uw eerste poging is al correct: vooral bij de arbeiders en hun gezinnen. Leterme wil de werklozen "activeren", lees: besparen op werkloosheidsuitkeringen door superflexibele jobs aan te bieden die verplicht zijn. Daarnaast zou bespaard worden in de gezondheidszorg. Op het milieu zal bespaard worden door de kerncentrales langer open te houden en Electrabel daar een aardig prijsje voor aan te rekenen (om onze energiekosten te drukken, zijn er natuurlijk geen middelen). Verder hoopt Leterme te besparen door fiscale fraude aan te pakken (eerst zien en dan geloven) en ook door de "sociale fraude" aan te pakken: uitkeringstrekkers worden loslopend wild.