Kazachstan. “Wij zijn geen relschoppers. Regering moet aftreden!”
De situatie in het westen van Kazachstan blijft bijzonder gespannen. Dit weekend werd de noodtoestand uitgeroepen tot 5 januari. De traditionele media brengen voorlopig nog bijzonder weinig over het bloedbad waarbij tientallen stakende oliearbeiders werden doodgeschoten. Het is niet makkelijk om beelden en informatie naar buiten te krijgen. Hierbij alvast een update met de informatie die wij zondagavond verkregen.
Volgens verslagen van de onderzoekscommissie van de stakende oliearbeiders worden jonge arbeiders die bij protestacties in Zhanaozen werden opgepakt gemarteld in de gevangenis. Ze worden naar een open plaats gebracht en daar met water overgoten, terwijl het momenteel -17 graden is. Door de arbeiders te martelen, hopen de autoriteiten hen aan te zetten tot bekentenissen dat ze relschoppers zijn.
Intussen hebben de autoriteiten de situatie nog steeds niet onder controle in het westen van Kazachstan. Journalisten raken amper ter plaatse, een geplande commerciële vlucht met een aantal journalisten vanuit Moskou kon niet uitvliegen. In Zhanaozen werden vier Russische journalisten opgepakt. Een journalist die in het dorpje Shepte beelden had gemaakt, werd opgepakt en moest onder bedreiging met een geweer zijn camera afgeven. De journalist kon hierdoor geen beelden verspreiden, maar zijn verhaal maakt alvast duidelijk wat er aan de hand is. Hij verklaarde dat de olieproductie in de volledige regio plat ligt.
De overheid zet haar desinformatiecampagne verder. Er werd een lijst bekend gemaakt van de namen van de 11 officiële doden, de oliearbeiders hebben het echter over minstens 70 doden. De regering beweert ook dat de betogers geen oliearbeiders maar bandieten en plunderaars waren. De regeringsvakbond stelde dat meningsverschillen door middel van onderhandelingen moeten opgelost worden en niet door acties. Dat is nadat de arbeiders al acht maanden staken en er geen enkele bereidheid tot onderhandelingen was bij de directie.
Er zijn momenteel meer dan 100 mensen vermist in Zhanaozen. We weten niet wie dood is en wie gevangen zit. De autoriteiten willen vermijden dat de echte dodentol bekend geraakt en houdt de lijken verborgen om deze op geheime plaatsen te begraven. Dit doet denken aan wat gebeurde in 1989, toen schoot de oproerpolitie ook mensen dood en werden de lijken verborgen. Het bevel daartoe kwam ook in 1989 van Nazarbajev… Het cijfer van 70 doden wordt bevestigd door massamedia die niet door het regime wordt gecontroleerd, maar ook door ooggetuigen en familieleden.
De voorzitter van de Arbeidsconfederatie van Rusland, Boris Kravchenko, haalde uit naar de oliearbeiders. Kravchenko is een adviseur van president Medvedev. Hij veroordeelde het geweld tegen de arbeiders, maar voegde er meteen aan toe dat de verantwoordelijkheid wordt gedeeld door de “politieke speculanten, zogenaamde comités en internationales die het arbeidersprotest gebruiken om hun eigen politieke eisen naar voor te schuiven en met provocatieve acties de autoriteiten tot gewelddadige maatregelen aanzetten.” Sommige linkse groepen zijn niet veel beter. Zo is er een linkse site die suggereert dat het protest wordt aangevuurd door de rijke oligarch Ablyazoz die in Londen woont en op een ‘oranje revolutie’ zou aansturen. Een andere linkse website gaf kritiek op de oliearbeiders omdat ze “onder de invloed van het CWI” politieke slogans zoals de “nationalisatie” naar voor brengen. De oliearbeiders kwamen los van het CWI tot die eis die wij natuurlijk wel volledig steunen. Zullen deze linkse critici zich ook verzetten tegen de eis dat de regering moet aftreden?
Het is opmerkelijk dat de oliearbeiders ondanks alle leugens en al het cynisme van hun zogenaamde ‘vrienden’ doorheen hun ervaringen een erg correcte politieke benadering hebben ontwikkeld. Los van wat het resultaat van dit conflict zal zijn, betekent dit een nieuwe stap in de ontwikkeling van de arbeidersbeweging in het land.
De autoriteiten stelden gisteren dat de mijnwerkers de oliearbeiders oproepen om te onderhandelen in de plaats van actie te voeren. Nu blijkt dat het gaat om een brief van een klein aantal mijnwerkers die dicht bij de directie van hun bedrijf (ArcelorMittal Termirtau) staan. De mijnwerkers organiseerden zelf een peiling onder de arbeiders van de nachtshift. Die verklaarden allemaal dat ze woedend zijn over de repressie.
We spraken even met een activiste in een ziekenhuis. Zij verklaarde dat er minstens 40 zwaar gewonden in dat ziekenhuis waren binnen gebracht, allemaal met schotwonden. Er moeten gewonden naar een ziekenhuis 120 kilometer verderop worden overgebracht omdat de lokale ziekenhuizen het grote aantal gewonden niet aankunnen. Volgens deze activiste vielen er in het eerste half uur van de confrontaties afgelopen vrijdag 22 doden. Een slachtoffer overleed op weg naar het ziekenhuis, drie jonge mannen en een vrouw werden neergeschoten toen ze voor een supermarkt stonden. Drie jonge oliearbeiders en de moeder van een oliearbeider overleden in het ziekenhuis, de moeder was in het hoofd geschoten. Op het plein lag een meisje van 11 jaar, haar hoofd was opengereten door een kogel. Vrijdagavond nam de dodentol toe tot een 70-tal. Er werd geschoten op al wie op straat kwam. Een groot aantal lijken werden van het centrale plein weg gehaald door de arbeiders. Tijdens confrontaties in de nacht van vrijdag op zaterdag vielen nog enkele tientallen doden.