Seksisme bediscussieerd in Italiaanse documentaire ‘Il Corpo delle donne’
In Italië is het alom bekend dat het media-imperium van Berlusconi nauw verweven is met het juridische en politieke systeem. Dat er in Italië nogal een machocultuur heerst, daar hebben de meeste mensen ook wel een notie van. Dat deze twee elkaar wederzijds versterken – het burgerlijke regime onder Berlusconi en seksisme – wordt dikwijls niet vermeld.
Toen de maakster de documentaire ‘Il Corpo delle donne’ in verschillende scholen toonde, stond ze versteld dat heel wat jongere vrouwen zélf showgirls wilden worden. Op 13 februari zijn in zo’n tweehonderd steden en dorpen in Italië tienduizenden vrouwen de straat opgegaan tegen seksisme en tegen Berlusconi.
Er wordt in de documentaire nauwelijks een verband gelegd met de sociaaleconomische positie van vrouwen, buiten dan de job die ze toebedeeld krijgen in de mediasector. Seksisme speelt een belangrijke rol in de onderdrukking van vrouwen onder het kapitalisme. Zanardo focust vooral op de beeldvorming op de Italiaanse televisie.
Het is natuurlijk niet enkel de beeldvorming die er voor zorgt dat vrouwen onderdrukt worden. Ook minderwaardige posities in het gezin, slechtere arbeidscondities en loonvoorwaarden, huiselijk geweld, verkrachting, prostitutie enzovoort zijn problemen die op de rooster zouden moeten worden gelegd.
Maar beeldvorming speelt een belangrijke rol. Heel wat beeldvorming zorgt voor onbewuste beïnvloeding, en zelfs reproductie van bestaande rolpatronen. In de evolutionaire psychologie bijvoorbeeld situeert het gebruik van beelden als gids tot actie al vroeg in de menselijke geschiedenis. Vroeger dan de ontwikkeling van een heel complex fenomeen als taal. Dus beelden lokken bij mensen sneller de neiging tot handelen (zoals nabootsing) uit, dan de neiging tot zelfreflectie of een ander abstract denkproces.
Het is wetenschappelijk aangetoond (en het is spijtig genoeg niet onlogisch) dat, indien er meer seksisme is, er ook meer verkrachtingen, huiselijk geweld en dergelijke plaatsvinden. Geweld is ook aanwezig buiten gezinsrelaties om. Zo tonen politiestatistieken aan dat in België gemiddeld iedere week iemand op school wordt verkracht. Daar komen nog gemiddeld twee aanrandingen per week bovenop. Uiteraard is niet iedereen die seksistische denkbeelden koestert ook een verkrachter.
Maar de verdienste van de documentaire is dat ze aantoont dat alle vrouwen door deze beeldvorming worden getroffen en dat het seksisme in vraag helpt te stellen. In die zin kan de documentaire een stimulans zijn voor de emancipatie van alle vrouwen. Iemand die een laag zelfbeeld krijgt opgedrongen, kan daar op verschillende manieren op reageren.
LSP is tegen het gegeven dat alles, en bovenal mensen, tot economische waar wordt herleid. Media die ook onder de controle staan van de vrouwen en mannen die er werken en waar het winstmotief niet centraal staan, zou dergelijke beeldvorming niet hoeven te tolereren. Er zou discussie kunnen zijn over welk pervers effect dergelijke beeldvorming heeft op het dagelijkse leven.
Klik op de koppeling om de documentaire (in het Engels) te bekijken: Il corpo delle donne (opent in een nieuw venster).