Establishment bereidt zich voor op sociale onrust. Recht op collectieve actie bedreigd
Artikel door Nicolas Croes uit maandblad De Linkse Socialist
Op 19 oktober bevestigde het Luikse Hof van Beroep het eerdere vonnis dat 17 Luikse ABVV-leden, waaronder huidig voorzitter Thierry Bodson, veroordeelde wegens hun deelname aan een collectieve actie. Het arrest heeft een verderstrekkend doel: het intimideren van alle vakbondsactivisten, feministen, klimaatbetogers, antiracisten… Als morgen jongeren een straat bezetten om meer middelen voor onderwijs te eisen, riskeren ze een zelfde sanctie. Zelfs als ze zich gewoon aansluiten bij een actie die al bezig is. Deze agressieve rechtspraak moet krachtig beantwoord worden.
Achtergrond van veroordeling
Het Hof van Beroep bevestigde de correctionele uitspraak in de zaak van de “brug van Cheratte.” Tijdens de algemene staking van oktober 2015 waren de 17 veroordeelde ABVV-leden aanwezig op een wegblokkade op de brug van Cheratte. Ze werden vervolgd wegens “kwaadwillige belemmering van het verkeer”. Hetzelfde artikel 406 van het Strafwetboek werd in 2019 al gebruikt om Antwerps ABVV-voorzitter Bruno Verlaeckt te veroordelen. Het doel is duidelijk: vakbondsverzet aan banden leggen. Straks wordt het recht op collectieve actie compleet beperkt tot wat aanvaardbaar is voor de bazen (zoals de procedure bij de NMBS, zie pagina 5).
Jean Faniel, directeur van het CRISP (Centrum voor Socio-politiek Onderzoek en Informatie), legde uit dat “de betekenis van kwaadwillige belemmering van het verkeer werd verduidelijkt naar aanleiding van de stakingen van 1960-61, met als idee dat het geen obstakel mocht zijn voor vakbondsprotest. Zestig jaar later komen we daarop terug en zien we iets wat lijkt op een beperking van sociale bewegingen. Dit is des te meer het geval omdat deze uitspraak wordt gedaan in een context waar er steeds meer deurwaarders naar stakersposten worden uitgestuurd, de NMBS minimale dienstverlening oplegt en de regering en de werkgevers systematisch eenzijdig hun wil opleggen.”
Twee maten, twee gewichten
Moest het echt om het belemmeren van het verkeer gaan, dan zou het mobiliteitsbeleid van de verschillende regeringen er in dit land anders uitzien. Tegen de achtergrond van de klimaatuitdaging zou dit des te meer het geval zijn. De weigering om voldoende te investeren in openbaar vervoer draagt bij tot de dagelijkse files in en rond Brussel en andere grote steden.
Deze uitspraak toont hoe het establishment zich voorbereidt op komende sociale onrust. De enorme ongelijkheid onder het kapitalisme leidt onvermijdelijk tot protest. De overheden en rechtbanken zijn daarbij geen neutrale toeschouwer. Ze verdedigen de belangen van de machtigen op deze aarde: de kapitalistische klasse.
Wie de ongelijkheid bestrijdt, wordt repressief aangepakt. Wie met de lusten ervan gaat lopen, blijft ongemoeid. Dat is de belangrijkste conclusie die we kunnen trekken uit de Pandora Papers, die volgen op onder meer de Panama Papers (2016) en de Paradise Papers (2017). De reacties van de autoriteiten op die papers volgen telkens hetzelfde scenario: grote woorden die gretig opgepikt worden door de traditionele media, vervolgens vage beloften en uiteindelijk geen daden. Terwijl syndicalisten straffen krijgen, ontbreekt het aan personeel om een ernstige controle op fiscale fraudeurs uit te voeren.
Het gaat nochtans niet om wat drinkgeld. In 2020 hebben enkele honderden Belgische bedrijven voor 266 miljard euro aan betalingen naar belastingparadijzen gedaan. In 2017 ging het ‘slechts’ om 130 miljard euro voor een vergelijkbaar aantal bedrijven. Dat is niet allemaal ‘fraude’: de wetten maken zoveel achterpoortjes mogelijk dat er stilaan een fiscale snelweg richting belastingparadijzen is. De overheden organiseren een kwaadwillige belemmering van ernstige regelgeving en controle.
Strijdbare vakbonden meer dan ooit nodig
Om onze rechten te doen gelden, moeten we ze gebruiken. Het Federaal Comité van het ABVV riep na de veroordeling van 19 oktober op tot het houden van personeelsvergaderingen met het oog op een actiedag met stakingsaanzegging.
Het is uitstekend dat er meteen wordt gereageerd en opgeroepen tot actie. Hopelijk wordt dit het begin van een ernstige nationale campagne ter verdediging van het recht op collectieve actie en van onze vakbondsvrijheden. We moeten ervoor zorgen dat dit effectief het geval is. We zouden vandaag verder gestaan hebben als er meteen na de veroordeling van de Antwerpse kameraden in 2019 of na de veroordeling van de Luikse vakbondsleden in eerste aanleg in december vorig jaar zo’n campagne was opgezet.
Tenslotte nog een woord van Silvio Marra, voormalig ABVV-delegee bij de Forges de Clabecq, die samen met 12 andere kameraden door de procureur van Nijvel beschuldigd werd van feiten die zich voordeden tijdens de strijd tegen de sluiting van de Forges de Clabecq (1997). Ter herinnering: alle verdachten in dit belangrijke proces werden in 2002 vrijgesproken. Hij zei ons vorig jaar na de veroordeling in eerste aanleg van de 17 vakbondsmensen: “Het stakingsrecht bestaat omdat er sociale klassen met tegengestelde belangen zijn. Dit is het recht om kapitalistische uitbuiting aan te vechten. Het kan alleen leven in de harten van de duizenden syndicale afgevaardigden die verkozen zijn in de bedrijven en onder de drie miljoen vakbondsleden, als zij doorheen discussies en de ervaring van sociale strijd hun bewustzijn ontwikkelen. Als de werkende klasse haar kracht ontdekt en gebruikt, zullen rechtbanken, openbare aanklagers en repressieve krachten niet veel gewicht in de schaal leggen.”
Dit moet het doel zijn van een strijdbaar syndicalisme: het vertrouwen van de arbeidersbeweging herstellen en zoveel mogelijk collega’s betrekken in een felle strijd die zich niet beperkt tot de kruimels, maar zich richt op alle rijkdom die wij produceren.