India. Nucleair akkoord met de VS leidt tot crisis

Alle basisprijzen in India zijn de afgelopen weken sterk gestegen, tegelijk is de overheidsreserve aan buitenlandse munten nog nooit zo groot geweest. Die reserve biedt geen antwoord op de honger en de miserie waarmee miljoenen armen in India worden geconfronteerd. Volgens de macro-economische indicatoren is er een nooit geziene groei, maar de sociale indicatoren voor de gewone bevolking zijn erg slecht. De meerderheid heeft geen toegang tot drinkbaar water of degelijke gezondheidszorg.

Nirmala Krishna, New Socialist Alternative (CWI India), Bangalore

Dat is de realiteit voor de meerderheid van de bevolking. Intussen heeft de heersende klasse in India andere prioriteiten: de stijgende energievraag en de winsthonger van de kleine minderheid van rijken. Daartoe werd een akkoord gesloten met de VS en dit op de kap van de arbeiders en armen in India.

Het voorgestelde akkoord tussen India en de VS heeft de regering in een onstabiele positie terecht gebracht. Er is een verhitte discussie over het akkoord, ook al worden veel argumenten overschaduwd door nationalistische retoriek.

Het is algemeen geweten dat kernenergie gevaarlijk is, met mogelijke schade aan mens en milieu. Ondanks die kennis wil de heersende klasse toch verder gaan met het nucleair akkoord omdat dit volgens haar de basis moet vormen voor een verdere "groei" in het land. Nochtans is kernenergie niet het goedkoopste of milieuvriendelijkste alternatief. Dat is voor de regering echter minder belangrijk. Het belangrijkste is de vraag naar energie van grote winkelcentra, kantorencomplexen, IT-bedrijven, industriezones,… De regering dient enkel de belangen van de rijken en verdedigt daarom kernenergie.

Wetenschap en de kapitalistische samenleving

De wetenschap is vandaag ver genoeg gevorderd om alternatieven naar voor te brengen op het vlak van propere energie zoals windenergie, zonne-energie,… Als prioriteit werd gegeven aan het onderzoek en de ontwikkeling van dit soort alternatieve energie, zou het mogelijk zijn om op termijn gevaarlijke en milieuvervuilende energie zoals kernenergie te vermijden.

De bouw van kernreactoren en het onderhoud ervan is niet alleen gevaarlijk, maar zal ook veel kosten. Er wordt geschat dat de bouw van een kernreactor rond de 2 miljoen dollar zal liggen. Het onderhoud van een kerncentrale zal evenveel water vergen als een volledige stad. Ook zal er een oplossing moeten worden gezocht voor het nucleair afval.

In het westen wordt kernenergie vaak gebruikt. In de VS, Frankrijk, Zweden,… worden kernreactoren gebruikt om energie op te wekken. Deze landen hebben allen hetzelfde probleem: wat wordt met het afval gedaan. Na de ramp in Tsjernobyl (eind jaren 1980) was er een sterke beweging tegen kernenergie in het westen, waardoor meer gezocht werd naar alternatieve. Zo worden er sinds enkele jaren geen nieuwe kernreactoren gebouwd in de VS. De meeste energie in de VS komt van steenkool, in 2000 was steenkool goed voor 50% van de Amerikaanse elektriciteit. In Frankrijk werden een aantal kerncentrales reeds gesloten.

Nadat Rusland ermee dreigde de olie- en gastoevoer te beperken, was er wel een discussie over het opnieuw opdrijven van de kerncentrales in West-Europa. Landen zonder kernenergie, zoals Australië, willen de komende periode ook stappen zetten om kernmachten te worden.

Immense winsten zijn basis voor nucleair akkoord

Waarom wordt net nu in India de discussie opgestart over onveilige kernenergie? Het land staat al vrij ver op het vlak van onderzoek en de ontwikkeling van veilige alternatieve energiebronnen. Waarom zou India dan nu wel afhankelijk moeten worden van kernenergie? Er zijn enorme natuurlijke rijkdommen in het land, met onder meer steenkoolreserves die nog minstens 200 jaar kunnen meegaan. India is de vierde grootste producent van windenergie op wereldvlak met een capaciteit van 7.500 megawatt. De kerncentrales zouden slechts goed zijn voor 3.120 megawatt. Als ook de zonne-energie degelijk zou gebruikt worden, zou ook dit alternatieven bieden.

India heeft een potentieel van 500 triljoen kilowatt elektriciteit via zonne-energie. Zelfs indien slechts 1% van de grond wordt gebruikt voor zonne-energie, zou 1.000 gig watt aan elektriciteit kunnen worden geproduceerd. Maar de kapitalisten hebben geen interesse om daarin te investeren, ze willen enkel de directe winsten.

Er zijn belangrijke investeringen nodig in het onderzoeken en ontwikkelen van propere energiebronnen. Die investeringen willen de kapitalisten niet doen.

Er is vandaag internationaal een groeiende nood aan samenwerking om het wetenschappelijk onderzoek te versterken. Maar onder het kapitalisme zal het niet mogelijk zijn om zelfs maar het wetenschappelijk onderzoek naar alternatieve energie volledig zijn gang te laten gaan of voldoende middelen te geven, laat staan om alternatieven ook effectief te gaan doorvoeren. Vandaag zullen regeringen en kapitalisten liever beroep doen op kernenergie om de winsten sneller veilig te stellen.

Kernenergie is een gevolg van de ontdekkingen rond kernwapens. Het is pas sinds de jaren 1960 dat niet alleen militair gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden. De kernlobby is sindsdien erg sterk geworden. Met kernenergie wordt de kortzichtigheid van het kapitalisme aangetoond.

De Indische heersende klasse heeft heel wat druk uitgeoefend om tot een akkoord te komen. Zo werden grote sommen geld besteed aan het beïnvloeden van Amerikaanse parlementsleden (die moesten stemmen over het akkoord). Voor het VS-kapitalisme gaat door het akkoord een deur open naar de Indische markt met 1,1 miljard inwoners. In het kader van het akkoord zouden er ook voor 150 miljoen dollar aan handelscontracten gesloten zijn met Amerikaanse bedrijven.

Dit akkoord kan gezien worden als een akkoord dat louter betrekking heeft op “burgerlijk” gebruik van kernenergie, maar er zijn ook heel wat militaire aspecten aan verbonden. Los daarvan is het natuurlijk zo dat zowel burgerlijk als militair gebruik negatieve gevolgen kan hebben. Bovendien is er een gevaar voor een escalatie van de nucleaire wapenwedloop tussen India en Pakistan. Die wapenwedloop werd reeds duidelijk in 1998 toen nucleaire tests plaatsvonden.

Geopolitieke situatie sinds 9/11

Sinds 11 september 2001 is de geopolitieke situatie drastisch veranderd. De VS heeft steeds meer gebruik gemaakt van haar militaire en economische macht. Het akkoord tussen de VS en India is een onderdeel van dat proces. Het VS-imperialisme wil de groeiende militaire en economische macht van China in de regio tegengaan. Pakistan is traditiegetrouw steeds vriendelijk geweest tegenover China en dat vormt een gevaar voor het imperialisme.

De VS wil een Aziatische NAVO in de regio met Japan en India als voortrekkers van dat initiatief. Daartoe dient ook het nucleaire akkoord tussen de VS en India.

In de naam van “oorlog tegen het terrorisme” en regionale vrede en stabiliteit, wordt de situatie nu net gevaarlijker. Een groeiende samenwerking met de VS kan tot spanningen leiden in de regio. Op langere termijn kan het zelfs leiden tot bepaalde confrontaties op het continent, met de mogelijkheid van een kernoorlog. De verdeeldheid die gezaaid wordt door het imperialisme in haar strijd voor invloed en macht, kan verregaande gevolgen hebben.

Vandaag probeert het volledige spectrum van het politieke establishment in India, van rechts over het centrum tot links, zichzelf te profileren als de meest nationalistische kracht tegenover het nucleaire akkoord. De regering (met de Congress-partij) stelt dat het akkoord een “historische verwezenlijking” is in het “nationale belang”. De communalistische BJP en andere krachten proberen de eer voor het akkoord zelf op te strijken en zeggen dat het hun idee was. De linkerzijde, onder leiding van de CPI(M), verzet zich tegen het akkoord maar vanuit een sterk nationalistisch standpunt. De CPI(M) beweert dat de “soevereiniteit” van India in het gedrang komt. Ook stelt de partij dat het akkoord teveel beperkingen oplegt aan India om bijvoorbeeld zelf extra nucleaire testen te houden.

Voor een socialistische globale planning

Socialisten verzetten zich tegen kernwapens in gelijk welk land. Tegelijk verzetten we ons tegen de verdere uitbreiding van kernenergie. We roepen de tegenstanders van het nucleair akkoord in India op om zich niet te verschuilen achter technische argumenten of nationalisme, maar om zich uit te spreken tegen het potentiële gevaar voor mens en milieu. We stellen tegenover kernenergie de noodzaak van meer onderzoek en ontwikkeling van propere energie, dus ook meer nadruk op wetenschappelijk onderzoek in die richting.

Het argument dat kernenergie nodig is voor de verdere “groei” van India is een vals argument. We stellen ons bovendien de vraag voor wie er vandaag groei is. Na 15 jaar ‘geliberaliseerde’ economie, leeft de meerderheid van de bevolking in armoede en miserie. Volgens een recent onderzoek van de NCEUS (een regeringsinstelling) leven 836 miljoen Indiërs van minder dan 1,5 dollar per dag.

Het kapitalisme zoekt overal winst. De arbeiders en hun gezinnen hebben niets te winnen bij dit system. Het nucleair akkoord tussen de VS en India is slechts een gevolg van de druk van de kapitalisten en imperialisten. Het vormt een bedreiging voor ons leven en ons milieu. Het is een uitdrukking van het catastrofale karakter van het kapitalisme. We hebben nood aan milieuvriendelijke productie en diensten. Dat kan enkel in een socialistisch geplande economie op wereldvlak!