Een wet tegen seksisme: een oplossing?
Seksisme wordt – als plaag die de grootste helft van de bevolking blijft teisteren – in de hedendaagse samenleving uitgebuit door de anti-sociale winstlogica die de drijvende kracht is achter het kapitalisme en haar handelen domineert. Te dikwijls worden seksistische uitspattingen of gedragingen gerechtvaardigd door te verwijzen naar «de natuurlijke aard van de geslachten », die vrouwen en mannen opsluiten in bepaalde rolpatronen…
Een reclamecampagne voor een verhuurbedrijf van DVD’s heeft sinds april heel wat stof doen opwaaien. In de reclame werd de fictieve mogelijkheid gegeven vrouwen te huren via het internet, door middel van een catalogus die niet minder dan 9.584 vrouwen presenteert. Humor van de tweede graad.
Dit gaf aanleiding tot een heel aantal reacties van politieke partijen en organisaties. Het was vooral het voorstel van een wet tegen seksisme die als belangrijkste oplossing naar voor wordt gebracht. Een ‘oplossing’ die ook in het verleden reeds naar voor geschoven werd door “feministische” organisaties als Vie Féminine, en snel overgenomen werd door enkele traditionele partijen als Ecolo vanuit een puur opportunistische logica. (wetsvoorstel ingediend in augustus 2006).
Maar dit soort daden van seksisme blijven niet beperkt tot privé-bedrijven. Meer en meer zien we gouvernementele organen dezelfde methode gebruiken. In Griekenland werd door de minister van mobiliteit een handboek rijopleiding uitgegeven met bedenkelijke humor: het prototype van de vrouw achter het stuur die schade berokkent, overheerst volledig. Een reclame voor informaticahandboeken, op initiatief van de minister van voorlichting, schoof eenzelfde beeld naar voor: de onwetende naïeve vrouw blootgesteld aan de complexiteit van de moderne technologie. Dit op humoristische toon om de feiten te verzachten en aanvaardbaarder te maken.
Maar naast het hier gelegde verband tussen de vrouw en onbekwaamheid, wordt de vrouw te dikwijls geassocieerd met puur seksuele objecten..
De kapitalistische samenleving heeft het nut begrepen van het smeden van een dergelijk beeld van de vrouw, als antwoord op de dominante logica van Koning Winst. Studentes worden ten prooi gesteld aan dit beeld van de vrouw als object, en voelen zich uit zorg aanvaard te worden verplicht te beantwoorden aan allerlei – vooral fysieke – normen die voornamelijk via de media opgelegd worden door de kapitalistische samenleving. De som geld die vrouwen op deze manier spenderen aan cosmeticaproducten om aan het heersend kapitalisch schoonheidsideaal te voldoen, betekent al een flinke hap uit hun budget.
Dit is niet het enige probleem waar jonge vrouwen mee te maken krijgen. Dikwijls zetten ze hun gezondheid op het spel door lichamelijke mishandelingen die bijna een traditie worden in de samenleving. Denk maar aan pijnlijke diëten als gevolg van gecreëerde complexen, die te dikwijls leiden tot anorexia. We moeten het voorstel tot een wet tegen seksisme steunen, maar deze zal onvoldoende blijven binnen het kader van een kapitalistische samenleving, net zoals een wet tegen racisme op zichzelf niet doeltreffend kan zijn. De hedendaagse situatie van vrouwen wordt bepaald door de huidige economische en sociale situatie.
Het loon van vrouwen wordt – hoewel de reële situatie veranderd is – nog steeds beschouwd als aanvullend op dat van de man: in België is de gemiddelde loonkloof 25%. Vrouwen worden vooral tewerkgesteld in laagbetaalde sectoren, maar ook voor gelijkaardige beroepen verdienen vrouwen gemiddeld 6% minder dan mannen. Daar vrouwen ook nog steeds geconfronteerd worden met de dubbele dagtaak – wanneer ze thuiskomen van hun werk, zijn zij het dikwijls die instaan voor een groot deel van het huishouden en voor de zorg voor de kinderen, zijn zij ook het vaakst slachtoffer van deeltijds werk, tijdelijke contracten, dienstencheques,… Het gebrek aan middelen voor openbare diensten (denk aan crèches) stelt zich hier als groot probleem. Deze economische en sociale situatie van de vrouw – er zijn weinig vrouwen die met hun eigen loon kunnen overleven – is en zal geankerd blijven in en zijn invloed blijven uitoefenen op de mentaliteit van mensen, zolang de klassensamenleving blijft bestaan. Een moralistische strijd kan geen overwinning betekenen. De materiële organisatie van de samenleving moet in vraag gesteld worden daar zij aan de basis ligt van de desastreuze omstandigheden van de vrouw.