Pakistan. Geweld in de provincie Balochistan na moord op nationalistische leider
Tijdens een militaire operatie in de Pakistaanse provincie Balochistan op 26 augustus werd de nationalistische leider Akbar Bugti vermoord. Dat was de leider van de Bugti-stammen en voorzitter van de Jamhoori Watan Partij. Sindsdien lag de provincie plat door stakingsacties en gewelddadige protestacties.
Khalid Bhatti
De alliantie van nationalistische partijen kondigde een staking en acties aan op 27 augustus. Doorheen heel de provincie werden banken en regeringsgebouwen in brand gestoken. De belangrijkste markten en winkels gingen dicht. De provinciale scholen, universiteiten,… gingen eveneens dicht. Er is zowat geen verkeer op de belangrijkste wegen. De gedeeltelijke staking was ook voelbaar in de provincie Sindh. Er kwam een uitgaansverbod in de stad Quetta en andere steden. De politie en paramilitairen gebruikten traangas en rubberkogels tegen de betogers.
Tegenstrijdige beweringen
Het regime van president Musharraf heeft verschillende tegenstrijdige berichten de wereld ingestuurd. Aanvankelijk stelde een woordvoerder van de regering en het leger dat Akbar Bugti was omgekomen bij een militaire operatie in de bergen van Bhimboore, in de buurt van het district Kohlu. Generaal Musharraf zelf feliciteerde de ordetroepen onmiddellijk voor de “succesvolle” militaire operatie. De regering probeerde het voor te stellen alsof de moord op Akbar Bugti de doodsteek vormde voor de opstand in Balochistan.
Drie dagen na de moord beweren de regering en het leger nu dat Akbar Bugti niet doelbewust werd vermoord, maar toevallig omkwam. Het is duidelijk dat de regering de verantwoordelijkheid voor de moord niet wil opnemen omwille van de toename van oppositie na de moord. Woordvoerders van het leger stellen dat ze Akbar Bugti wilden arresteren en dat toen soldaten aan de grot kwamen waar hij zich schuilhield, deze grot instortte. Hierdoor zouden Akbar Bugti en enkele soldaten omgekomen zijn.
Niemand kent de echte feiten aangezien de regering een verbod heeft opgelegd aan de media en aan burgers om het gebied te betreden waar Akbar Bugti is omgekomen. Het staat wel vast dat Akbar Bugti omkwam tijdens een militaire operatie. Zijn lijk is nog niet gevonden omdat het onder het puin zou liggen. Sommige media suggereren dat Akbar Bugti’s grot aangevallen werd door een helicopter die raketten stuurde naar de grot. De regering heeft ook toegegeven dat er militaire operaties zijn in andere delen van Balochistan. Vroeger gaf de regering dat nooit publiekelijk toe.
De regering moest haar retoriek wat aanpassen omwille van de sterke oppositie van alle politieke partijen, mensenrechtenorganisaties en intellectuelen naar aanleiding van de moord op Akbar Bugti en de aanhoudende militaire acties. Zelfs veteranen van de heersende partij, de PML, gaven kritiek.
Nationalisme zal versterkt worden
De dood van Nawab Akbar Bugti zal het nationalisme verder versterken, niet enkel in Balochistan, maar ook in de provincies Sindh en de Noordwestelijke grensprovincie (NWFP). In Balochistan kan het nationalisme een gewelddadige koers varen en zullen separatistische opvattingen dominant zijn. In Sindh en NWFP zullen gevestigde nationalistische partijen hun positie versterken. De moord op Akbar Bugti versterkt het gevoel van vervreemding onder de massa’s van de kleinere provincies.
De afgelopen 58 jaar heeft de Pakistaanse geschiedenis aangetoond dat iedere militaire campagne in het land heeft geleid tot een versterking van het nationalisme. De militaire campagnes in de jaren 1950, 1960 en 1970 leidden tot een gewapende strijd en nationalisme in de regio. De militaire repressie in Sindh in de jaren 1980 leidde tot een gewapende strijd en een stevige aanwezigheid van nationalisme in die regio. Het huidige regime van Musharraf leert niet uit de fouten van het verleden. Brutale militaire operaties in het voormalige Oostelijk Pakistan zorgden er in 1971 voor dat er een nieuw land tot stand kwam, Bangladesh.
De situatie kan uit de hand lopen in Balochistan indien het regime blijft gebruik maken van militaire kracht tegen de nationalistische partijen en jongeren. Door de afwezigheid van een sterke arbeidersstem, sluiten grote delen van de geradicaliseerde jongeren zich aan bij de nationalistische partijen of zelfs bij gewapende groepen. Het nationalistisch bewustzijn zal nu verder toenemen. Zelfs de vakbonden en de arbeiders in de provincie zullen een impact ondergaan van het nationalisme.
Van een verrader tot een held en een martelaar
Akbar Bugti was nooit de favoriet van de nationalisten in Balochistan. Hij stond altijd dicht bij de gevestigde orde. Voor 2005 werd hij gezien als een “verrader” van Balochistan. Hij was een typisch Balochs stamhoofd die geen medeleven kende voor zijn tegenstanders en dissidenten. Hij was verantwoordelijk voor heel wat onschuldige doden. In 1973 werd hij gouverneur van Balochistan op een ogenblik dat er militaire operaties waren in de provincie. Dat werd door de nationalistische beweging als verraad aanzien.
Akbar Bugti was twee maal de regionale premier van Balochistan. Dat geeft aan dat hij nooit echt tegen de gevestigde orde was. Gebeurtenissen in zijn stammengebied dwongen hem echter tot een wijziging van opvattingen en strategie. Sinds maart 2005 nam Akbar Bugti een sterk standpunt in tegen het leger. Heel wat mensen kwamen om bij gevechten die hierop volgden tussen de gewapende militie van Akbar Bugti en het Pakistaanse leger.
Zijn dood en de manier waarop dit tot stand gekomen is, zal ertoe leiden dat Akbar Bugti wellicht zal gezien worden als een martelaar en held van het Balochse nationalisme. Hij zal symbool staan voor verzet en moed omdat hij als 79-jarige de strijd aanging. Heel wat vroegere tegenstanders van Akbar Bugti brengen nu hulde aan hem.
De Socialist Movement (onze Pakistaanse zusterorganisatie) is het niet eens met de ideeën en taktieken van Akbar Bugti. Hij was een aanhanger van een rot stammensysteem met kapitalistische uitbuiting. Wij hebben steeds kritiek geleverd op zijn standpunten inzake vrouwen en zijn steun aan het stammenstelsel. We hebben ook gewezen op zijn geweld tegen de gewone bevolking. De moord op Akbar Bugti is een politieke blunder van het regime van Musharraf aangezien het enkel de situatie in Balochistan verder polariseert. De arbeidersklasse en de arme boeren in Balochistan zullen het hardst getroffen worden door de toename van geweld en onstabiliteit.