Kort & Krachtig

Iedere zaterdag publiceren we een overzicht van enkele opvallende nieuwtjes, feiten, opmerkelijke uitspraken of video’s.

[divider]
Ongelijk
De cijfers over toenemende rijkdom in ons land worden genuanceerd. Maandag wees De Standaard er op dat de rijksten met het grootste deel van de inkomensgroei gingen lopen waardoor de ongelijkheid enkel groter is geworden. De krant schreef: “Door de sterke toename van hun inkomen ontvangen de rijkste twintig procent vandaag iets minder dan de helft van het totale jaarinkomen.” Maar de krant moet erkennen dat ook binnen die rijksten de ongelijkheid erg groot is. “De rijkste helft van de kopgroep zag haar aandeel drie keer sneller stijgen dan de armste helft. Die rijkste tien procent is nu goed voor ruim een derde van het totale inkomen. (…) De ‘one percent’, de één procent rijksten, ging nog sneller vooruit. Die één procent rijft 7,5% van de totale inkomsten binnen, ruim een derde meer dan een kwarteeuw geleden.” Voor alle duidelijkheid: het gaat om cijfers uit een analyse van fiscale aangiften en dus zijn de cijfers beperkt tot de aangegeven bruto inkomsten uit arbeid. Eerdere studies gaven aan dat de 1% rijksten in ons land goed zijn voor 17% van het totale vermogen. Maar het blijft opvallend hoe de superrijken in steeds sneller tempo rijker worden en hoe de ongelijkheid dus sterk toeneemt.
[divider]
Ongelijker
Het toonbeeld inzake ongelijkheid blijft de VS. Knack schreef op 5 september op zijn website: “De rijkste 3 procent bezit inmiddels 54,4 procent van inkomen en patrimonium. Dat is 10 procent meer dan in 1989. Ook recent blijven de rijken er gestaag op vooruitgaan. Tussen 2010 en 1013 is het inkomen van de rijkste 10 procent met 10 procent gestegen, tot gemiddeld 397.500 dollar per jaar (ruim 300.000 euro). Het gemiddeld inkomen is met 4 procent gestegen, maar de laagste 40 procent gaan er, als de inflatie verrekend wordt, op achteruit. De laagste 20 procent is 8 procent achteruitgegaan, en komt gemiddeld aan 15.200 dollar per jaar, of bijna 12.000 euro. De 3 procent rijksten haalden in 2013 30,5 procent van het totale inkomen (tegenover 27,7 procent in 2010), en maar liefst 54,4 procent van de totale welvaart (inkomen plus patrimonium).”

[divider]
Ongezond
Na de jeugdbewegingen die aankondigden dat ze het lidgeld zouden moeten optrekken, zijn er nu heel wat sportclubs die hun lidgeld al optrokken. De rechtse regeringspartijen discussiëren over de verhouding tussen besparingen en nieuwe inkomsten zoals belastingen. Voor gewone mensen is dat een lege discussie: zowel de directe als de indirecte aanvallen op onze levensstandaard komen hard aan. Het verminderen van de subsidies voor sportclubs zijn voor de regeringspartijen een besparing, voor ons een verhoging van onze uitgaven. Bloso becijferde dat de sportclub gemiddeld 10 tot 15% duurder wordt. In sommige gevallen zijn er zelfs stijgingen met 30%. De clubs moeten dit doen omdat ze minder subsidies krijgen of meer moeten betalen voor het gebruik van sportinfrastructuur. Het besparingsbeleid is niet alleen asociaal, maar ook ongezond.
[divider]
Genoeg
“Loonmatiging werkt contraproductief.” Dat was de opmerkelijke titel van een artikel in De Morgen van afgelopen weekend. De krant verwijst naar de OESO. “De helft van de werknemers in de 34 welvarende economieën van de OESO heeft de afgelopen jaren zijn loon minder snel zien stijgen dan de inflatie. Het gaat niet enkel om salarisverlagingen, maar ook om lagere bonussen en ingekorte werktijden (minder overuren). In de praktijk betekent dit dat deze mensen hun loon reëel zagen dalen. In Nederland leverden werknemers ruim 0,3 procent in. Portugezen, Ieren en Slovenen gingen er ongeveer 2 procent op achteruit. En voor de Grieken was het helemaal schrikken. Zij moesten een reële loonsverlaging van 5 procent slikken. Ons land bleef gespaard van reële loonsdalingen. Maar de gemiddelde lonen stegen tussen 2009 en 2013 met amper 0,5 procent.” Volgens de OESO is dat niet goed. “In haar onderzoek signaleert de OESO echter dat bedrijven het uitgespaarde geld gebruiken om hun winst te verhogen. “Meer matiging vertaalt zich niet meer automatisch in banengroei, maar het tast wel de consumentenbestedingen aan”, stelt OESO-onderzoeker Alexander Hijzen vast. “Door het achterblijven van een reële loonstijging gaan we beknibbelen op onze uitgaven.” De OESO waarschuwt voor meer sociale ellende, vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt. De laagste lonen zijn kwetsbaarder, en het gevaar van werkende armen stijgt. “Het is genoeg geweest.”

[divider]
Revolutie
Na Laundry Day dat met het thema ‘revolutie’ uitpakte – om er meteen aan toe te voegen dat de afbeeldingen van onder meer Che Guevara zeker geen politiek statement zijn – is er nu ook de Canadese groep Nickelback die met een revolutie-lied uitpakt. De roep naar verandering in de samenleving krijgt stilaan ook uitdrukkingen in de mainstream cultuur. En dat juichen we uiteraard toe.

[divider]

Tom Morello over Ferguson
Tom Morello, een voormalige voortrekker van Rage Against The Machine die nu met Bruce Springsteen op tournee is en volgende week in Seattle een benefiet houdt voor 15Now, heeft een protestsong over Ferguson gemaakt. Wie na het commerciële geweld hierboven toe is aan meer alternatieve muziek kan uiteraard bij Morello terecht.

[divider]
Elitair onderwijs
Deredactie.be schreef dinsdag: “Het onderwijssysteem in Vlaanderen blijkt een vrij elitair karakter te hebben. Volgens een nieuw rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) komt in Vlaanderen slechts 5,75% van de studenten uit laaggeschoolde gezinnen, die nochtans 18% van de bevolking uitmaken. Uit het OESO-rapport blijkt dat 45 procent van de Vlamingen dezelfde opleiding heeft genoten als hun ouders, bijna de helft heeft dan weer een hoger diploma gehaald. Dat is een relatief hoog cijfer in vergelijking met andere geïndustrialiseerde landen. Als we kijken naar de totale studentenpopulatie, dan komt nog geen 6% uit laaggeschoolde gezinnen. (…) Dat is geen onbelangrijk gegeven, want de OESO stelt dat laaggeschoolden in Vlaanderen veel meer risico lopen op werkloosheid terwijl de werkloosheid onder hoogopgeleiden relatief laag is.” Ook weerlegt de OESO het standpunt dat het hoger onderwijs nu al te veel jongeren aantrekt. “De groei van het aantal universiteitsstudenten in het algemeen in ons land vertraagt. Zo verwacht de OESO dat zo’n 33 procent van de jongvolwassenen in ons land naar de universiteit zullen trekken, terwijl dat in andere OESO-landen maar liefst 60 procent is.”

[divider]
Alleen voor rijken
Een oude uitspraak van Bayer-topman Marijn Dekkers – een uitspraak die we toen ze gedaan werd al oppikten in deze rubriek – haalde deze week plots opnieuw de media. Dekkers zal dat zelf wel vervelend vinden, het toont immers hoe cynisch het kapitalisme in elkaar steekt. Op een ogenblik van Ebola-virus en hernieuwde discussie over de strijd tegen ziektes is de uitspraak enkel nog erger geworden. Dekkers verklaarde dat het nieuwe medicijn tegen kanker “bedoeld is voor mensen die het zich kunnen veroorloven.” Medicijnen dienen dus niet voor alle mensen die ziek zijn, maar voor diegenen die zich het medicijn kunnen veroorloven. Artsen Zonder Grenzen reageerde: “Bayer geeft toe dat de medicijnen die ze ontwikkelt bedoeld zijn voor de rijkste patiënten. Dit toont aan wat er mis is met de farmaceutische industrie. Ziektes waar ze geen winst uit kunnen halen negeren ze, en met patiënten die niet kunnen betalen wordt geen rekening gehouden.” Het kapitalisme is echt wel een ziek systeem.

[divider]
Verloren generatie
Voor sommigen is het cijfer een oproep tot meer activering, maar wat het vooral duidelijk maakt is dat de groep die tot de ‘verloren generatie’ behoort aan het groeien is. De Tijd schreef dinsdag: “15 procent van de Belgische jongeren tussen 15 en 29 jaar zit thuis zonder werk of opleiding. Dat blijkt uit het onderwijsrapport van de Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OESO). Op Frankrijk na doet geen enkel West-Europees land het slechter.”

[divider]

Profiteurs
Voor alle duidelijkheid: de afbeelding hieronder is een satirische versie van een krantenvoorpagina. De veroordelingen van werklozen als profiteurs wordt voorbehouden voor wie niet rijk is, de overgrote meerderheid van de werklozen.