Het einde van het cordon sanitaire?
Het Vlaams Belang treedt nergens tot een coalitie op lokaal vlak toe. Maar in een aantal gemeenten wordt de deur opengezet voor afspraken en in Denderleeuw zelfs voor gedoogsteun aan een minderheidsbewind. Als het op de postjes aankomt, is de drempel om met extreemrechts afspraken te maken plots een pak lager. Het Vlaams Belang juicht. Is dit effectief het einde van het cordon sanitaire?
Wij hebben nooit illusies gehad in de mogelijkheid om extreemrechts te stoppen met een cordon sanitaire, een maatregel om niet met het VB te besturen. Maar we hebben wel steeds gesteld dat het mee laten besturen van extreemrechts heel wat gevaren met zich meebrengt. Het Vlaams Belang is immers een partij die ingaat tegen iedere organisatie van de arbeidersbeweging waarbij militanten soms weinig nodig hebben om deze politiek ook fysiek op straat af te dwingen. Hen laten meebesturen of afspraken maken voor de verdeling van postjes, versterkt uiteraard het zelfvertrouwen in VB-kringen.
Na de zware verliezen bij de verkiezingen kon de extreemrechtse partij wel een opsteker gebruiken. Terwijl enerzijds werd uitgehaald naar diegenen die naar N-VA trokken om lokale schepenen te worden, werd anderzijds triomfantelijk gereageerd op de stemafspraken in een tiental gemeenten en de mogelijkheid van VB-gedoogsteun voor een coalitie van N-VA en CD&V in Denderleeuw. In de andere gemeenten (Brugge, Liedekerke, Westerlo, Zandhoven, Buggenhout, Lebbeke, Steenokkerzeel,…) werden stemafspraken voor de politieraden en/of OCMW-raden gemaakt.
Niet alleen N-VA maakt stemafspraken met het Vlaams Belang, ook CD&V en Open Vld lijken daar op lokaal vlak geen probleem mee te hebben. Eerder haalde de huis- en tuinfilosoof van CD&V, Rik Torfs, de media met zijn uitspraak dat het cordon de democratie heeft ‘verarmd’ en dat we het beter meteen overboord gooien. Zijn partijgenoot die in Steenokkerzeel afspraken met het VB maakte voor een extra gedeeld zitje in de OCMW-raad wijst op de echte redenen voor de discussie, de afspraken rechtvaardigt hij met het argument dat het gaat om “het maximaliseren van het aantal mandaten voor mijn partij”. Als de postjespakkerij wordt verhinderd door het cordon, dan wordt dat zonder al te veel problemen gedumpt.
Momenteel is het vooral uitkijken naar Denderleeuw waar twee blokken tegenover elkaar staan. CD&V en N-VA overwegen om gedoogsteun van het Vlaams Belang te aanvaarden. Aan de andere kant staat een alliantie van SP.a en Open Vld. Beide kampen beschikken niet over een meerderheid, ze hebben elk 11 van de 25 zetels. In de vorige legislatuur vormden CD&V/N-VA en SP.a een meerderheid, maar nu had de SP.a een akkoord gesloten met de liberalen. Een niet onbelangrijk detail: de lokale SP.a-voorzitter in Denderleeuw was tot voor kort ABVV-voorzitter De Leeuw die nog steeds een actieve rol speelt in de lokale partijafdeling.
De lokale kopman van het Vlaams Belang in Denderleeuw is Kristof Slagmulder, parlementair medewerker van de partij in het Europees Parlement en militant bij Voorpost. Hij verklaarde steun te willen geven aan een coalitie van N-VA en CD&V, ook al zit er voor hem of zijn partij geen postje in (zelfs geen schepen van Vlaamse zaken). Het doel van Slagmulder is naar eigen zeggen om SP.a naar de oppositie te verwijzen.
Deze kwestie overstijgt de lokale belangen in Denderleeuw. Lokale gedoogsteun van het VB zou deze partij geen directe bestuursmacht geven, maar wel indirect en bovendien zou het als hefboom gebruikt worden om het cordon sanitaire verder af te breken. VB-voorzitter Annemans verklaarde niet toevallig dat hij de situatie in Denderleeuw van heel nabij opvolgt. Op woensdag 9 januari komt de gemeenteraad van Denderleeuw bijeen om een schepencollege te verkiezen. De komende dagen zullen dus beslissend zijn.
Naarmate de traditionele partijen als gevolg van hun beleid steeds verder ondermijnd geraken, wordt de strijd om de postjes harder. Daarbij zal steeds minder geaarzeld worden om ook met het VB in zee te gaan. De verkiezingsnederlaag wordt gebruikt om het gevaar van die partij te minimaliseren. Voor de gevestigde partijen, N-VA inclusief, gaat het om de postjes en de mandaten. Voor het Vlaams Belang om de uitbouw van een krachtsverhouding. Als die partij al dan niet indirect mee kan besturen, zal dit door extreemrechtse militanten aangegrepen worden om opnieuw in het offensief te gaan. Daar moeten antifascisten op voorbereid zijn!