Nederlandse SP de grootste partij in de peilingen
De Socialistische Partij krijgt veel steun in de peilingen. De internationale pers heeft gesuggereerd dat de partij populair wordt door zijn verzet tegen “Brussel” en tegen de bezuinigingsmaatregelen. Voor een deel klopt dat. De Socialistische Partij heeft voor een deel de plaats ingenomen van de sociaaldemocratische PvdA als de partij van de arbeiders. De hoop was groot in 2006 toen de SP 25 zetels in het parlement kreeg. Omdat de SP weinig deed om de arbeiders te mobiliseren (de FNV liet het na 2004 ook al afweten…), ook na het uitbreken van de crisis in het kapitalisme in 2007/8, zette teleurstelling in. Wilders met zijn Partij voor de Vrijheid profiteerde hiervan. De PVV combineerde een anti-islam programma met verzet tegen bezuinigingen op de welvaartstaat.
De PVV gedoogt nu de CDA-VVD regering (CDA zijn de christendemocraten, VVD de liberalen). De deal is dat het kabinet 18 miljard aan bezuinigingen (binnenkort misschien nog 5-10 miljard…) doorvoert en dat de PVV dit van een rookgordijn met anti-islam retoriek en andere antibuitenlander geluiden voorziet. Duidelijk is dat de PVV flinke concessies heeft gedaan wat betreft het sociaaleconomisch programma, zoals de pensioenleeftijd. Na al deze concessies wordt ook het effect van de bezuinigingen duidelijker voelbaar. Met nog meer bezuinigingen in aantocht, daalt de populariteit van de PVV. Sommige racistische maatregelen van het kabinet (zoals het boerkaverbod) zijn vooral symbolisch, maar de bezuinigingen zijn reëel.
Dit betekent dat een groep kiezers van de Partij voor de Vrijheid overstapt naar de SP, de enige oppositiepartij tegenover het kabinet. Dit zouden heel goed voor een deel dezelfde kiezers kunnen zijn die van de SP richting PVV gingen na 2006. De leiding van de SP beweegt zich de andere kant op, in de richting van een coalitie met de burgerlijke partijen. In sommige steden en provincies zit de SP al in zo’n coalitie. SP-voorzitter Emil Roemer bood zelfs een landelijke coalitie aan aan de VVD, maar die wees dat beleefd (aardige man, maar…) af. Mocht het huidige kabinet struikelen, dan is echter een coalitie o.l.v. de SP met de PvdA, GroenLinks, het CDA misschien, een reële mogelijkheid.
Een andere factor die bijdraagt aan de groei van de SP in de peilingen is het gebrek aan vakbondsverzet, net als in 2004. De vakbondstop heeft na alle rottigheid rond de pensioendeal met werkgevers en regering de vakbondsfederatie opgeheven en een jaar ingeruimd om tot “de nieuwe vakbeweging” te komen. Het verzet tegen de pensioendeal was te groot en te hardnekkig om te blijven negeren. Jet Klijnsma, destijds als staatssecretaris voor Sociale Zaken verantwoordelijk voor veel bezuinigingen op het sociale vlak, gaat leiding geven aan dit proces…Dit betekent dat grootschalige vakbondsmobilisaties tegen de bezuinigingen, zoals die in België en Engeland hebben plaatsgevonden, in de komende periode zijn uitgesloten. Met de weg van grootschalige vakbondsverzet tijdelijk afgesloten, kijken arbeiders naar het politieke terrein.
De beweging in de richting van de SP in de peilingen is heel oppervlakkig. Er zijn geen verkiezingen tot de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 en de situatie kan dan heel anders zijn, vooral als de SP doorgaat met zijn coalitiepolitiek.
De Nederlandse bourgeoisie is sterk afhankelijk van de Europese markt en de Euro en maakt zich zorgen over de anti-EU gevoelens onder de kiezers. Alleen de PVV en de SP zijn tegen de EU, maar de anti-EU houding van de PVV is niet zo’n groot probleem voor het huidige kabinet omdat ze vertrouwen op de steun van de PvdA op dit punt. Dit brengt PvdA aanhang naar de SP… maar in het geval van een coalitieregering o.l.v. de SP zou het een ernstig probleem kunnen vormen.
In Nederland zijn er geen grote manifestaties van de klassenstrijd geweest, zoals algemene stakingen, maar er is veel kleinschalig verzet, zoals bij arbeiders in sociale werkplaatsen, tegen de afschaffing van het PGB (persoonlijke gezondheidsbudgetten), bij studenten en bij arbeiders bij het openbaar vervoer. Er zijn ook stakingen tegen de sluitingen van fabrieken zoals de Mitsubishifabriek in Borne. De economische situatie in Nederland is slecht: er is een recessie, 6% werkloosheid, Nederland heeft de hoogste hypotheekschulden in de wereld en er staan miljoenen vierkante meters kantoorruimte leeg… Veel mensen zijn ZZP’ers (zogenaamd zelfstandige ondernemers), die komen niet meer in de werkloosheidsstatistieken voor maar velen hebben een laag inkomen of weinig werk. Een socialistische partij met een socialistisch programma zou een enorm verschil kunnen maken in de situatie, maar een SP die probeert om het kapitalisme beter te managen dan de burgerlijke partijen, of dat samen met hen doet in een (bezuinigings)coalitie, betekent geen vooruitgang voor de Nederlandse arbeiders.
Het enige reële perspectief voor de SP is om de actieve steun van werkende mensen te verwerven als de partij niet een enorm verlies aan steun wil incasseren door te werken aan rampzalige coalities met bezuinigende kapitalistische partijen op lokaal en landelijk niveau. De SP moet sterk zijn in het verzet tegen de bezuinigingen en de afschaffing van de welvaartstaat. De SP moet komen met een duidelijk socialistisch alternatief: fatsoenlijke banen voor iedereen, behoorlijk gefinancierd onderwijs en gezondheidszorg, betaalbare woningen, verzet tegen imperialistische oorlogen enz. Alleen als de grote banken en bedrijven worden genationaliseerd onder de democratische controle en beheer van de arbeidersklasse, kan het productieve potentieel van de samenleving worden benut om in de behoeften van de arbeiders te voorzien. De SP moet radicaal veranderen als de partij daar in wil slagen: open en democratische structuren zijn nodig als de partij nieuwe lagen arbeiders en jongeren wil aantrekken. Een duidelijk socialistische aanpak en effectief vakbondsverzet tegen bezuinigingen kunnen met een beroep op arbeiderseenheid en het doorbreken van etnische, religieuze en nationale scheidslijnen ook de giftige leugens van de PVV teniet doen.