70 doden en 500 gewonden in Kazachstan
Vreedzame betogers en stakers van de olie-industrie beschoten
Hieronder brengen we nieuws van de dramatische ontwikkelingen in Kazachstan waarbij honderden oliearbeiders in het westen van het land betogen tegen de viering van 20 jaar onafhankelijkheid van het land. Bij repressie door het regime in de regio rond Aktau zijn al minstens 70 doden en 500 gewonden gevallen. Het protest in Kazachstan zwelt aan, we brengen berichtgeving met regelmatige updates naarmate dit nieuws ons bereikt.
Update maandagmiddag
De situatie in het westen van Kazachstan blijft bijzonder gespannen. Dit weekend werd de noodtoestand uitgeroepen tot 5 januari. De traditionele media brengen voorlopig nog bijzonder weinig over het bloedbad waarbij tientallen stakende oliearbeiders werden doodgeschoten. Het is niet makkelijk om beelden en informatie naar buiten te krijgen. Hierbij alvast een update met de informatie die wij zondagavond verkregen.
Volgens verslagen van de onderzoekscommissie van de stakende oliearbeiders worden jonge arbeiders die bij protestacties in Zhanaozen werden opgepakt gemarteld in de gevangenis. Ze worden naar een open plaats gebracht en daar met water overgoten, terwijl het momenteel -17 graden is. Door de arbeiders te martelen, hopen de autoriteiten hen aan te zetten tot bekentenissen dat ze relschoppers zijn.
Intussen hebben de autoriteiten de situatie nog steeds niet onder controle in het westen van Kazachstan. Journalisten raken amper ter plaatse, een geplande commerciële vlucht met een aantal journalisten vanuit Moskou kon niet uitvliegen. In Zhanaozen werden vier Russische journalisten opgepakt. Een journalist die in het dorpje Shepte beelden had gemaakt, werd opgepakt en moest onder bedreiging met een geweer zijn camera afgeven. De journalist kon hierdoor geen beelden verspreiden, maar zijn verhaal maakt alvast duidelijk wat er aan de hand is. Hij verklaarde dat de olieproductie in de volledige regio plat ligt.
De overheid zet haar desinformatiecampagne verder. Er werd een lijst bekend gemaakt van de namen van de 11 officiële doden, de oliearbeiders hebben het echter over minstens 70 doden. De regering beweert ook dat de betogers geen oliearbeiders maar bandieten en plunderaars waren. De regeringsvakbond stelde dat meningsverschillen door middel van onderhandelingen moeten opgelost worden en niet door acties. Dat is nadat de arbeiders al acht maanden staken en er geen enkele bereidheid tot onderhandelingen was bij de directie.
Er zijn momenteel meer dan 100 mensen vermist in Zhanaozen. We weten niet wie dood is en wie gevangen zit. De autoriteiten willen vermijden dat de echte dodentol bekend geraakt en houdt de lijken verborgen om deze op geheime plaatsen te begraven. Dit doet denken aan wat gebeurde in 1989, toen schoot de oproerpolitie ook mensen dood en werden de lijken verborgen. Het bevel daartoe kwam ook in 1989 van Nazarbajev… Het cijfer van 70 doden wordt bevestigd door massamedia die niet door het regime wordt gecontroleerd, maar ook door ooggetuigen en familieleden.
De voorzitter van de Arbeidsconfederatie van Rusland, Boris Kravchenko, haalde uit naar de oliearbeiders. Kravchenko is een adviseur van president Medvedev. Hij veroordeelde het geweld tegen de arbeiders, maar voegde er meteen aan toe dat de verantwoordelijkheid wordt gedeeld door de “politieke speculanten, zogenaamde comités en internationales die het arbeidersprotest gebruiken om hun eigen politieke eisen naar voor te schuiven en met provocatieve acties de autoriteiten tot gewelddadige maatregelen aanzetten.” Sommige linkse groepen zijn niet veel beter. Zo is er een linkse site die suggereert dat het protest wordt aangevuurd door de rijke oligarch Ablyazoz die in Londen woont en op een ‘oranje revolutie’ zou aansturen. Een andere linkse website gaf kritiek op de oliearbeiders omdat ze “onder de invloed van het CWI” politieke slogans zoals de “nationalisatie” naar voor brengen. De oliearbeiders kwamen los van het CWI tot die eis die wij natuurlijk wel volledig steunen. Zullen deze linkse critici zich ook verzetten tegen de eis dat de regering moet aftreden?
Het is opmerkelijk dat de oliearbeiders ondanks alle leugens en al het cynisme van hun zogenaamde ‘vrienden’ doorheen hun ervaringen een erg correcte politieke benadering hebben ontwikkeld. Los van wat het resultaat van dit conflict zal zijn, betekent dit een nieuwe stap in de ontwikkeling van de arbeidersbeweging in het land.
De autoriteiten stelden gisteren dat de mijnwerkers de oliearbeiders oproepen om te onderhandelen in de plaats van actie te voeren. Nu blijkt dat het gaat om een brief van een klein aantal mijnwerkers die dicht bij de directie van hun bedrijf (ArcelorMittal Termirtau) staan. De mijnwerkers organiseerden zelf een peiling onder de arbeiders van de nachtshift. Die verklaarden allemaal dat ze woedend zijn over de repressie.
We spraken even met een activiste in een ziekenhuis. Zij verklaarde dat er minstens 40 zwaar gewonden in dat ziekenhuis waren binnen gebracht, allemaal met schotwonden. Er moeten gewonden naar een ziekenhuis 120 kilometer verderop worden overgebracht omdat de lokale ziekenhuizen het grote aantal gewonden niet aankunnen. Volgens deze activiste vielen er in het eerste half uur van de confrontaties afgelopen vrijdag 22 doden. Een slachtoffer overleed op weg naar het ziekenhuis, drie jonge mannen en een vrouw werden neergeschoten toen ze voor een supermarkt stonden. Drie jonge oliearbeiders en de moeder van een oliearbeider overleden in het ziekenhuis, de moeder was in het hoofd geschoten. Op het plein lag een meisje van 11 jaar, haar hoofd was opengereten door een kogel. Vrijdagavond nam de dodentol toe tot een 70-tal. Er werd geschoten op al wie op straat kwam. Een groot aantal lijken werden van het centrale plein weg gehaald door de arbeiders. Tijdens confrontaties in de nacht van vrijdag op zaterdag vielen nog enkele tientallen doden.
Update zondagmiddag: De regering doet er alles aan om berichtgeving over het bloedbad te vermijden. Daartoe wordt niet geaarzeld om valse informatie naar buiten te brengen. Zo wordt beweerd dat er slechts 11 doden zijn gevallen. Het regime begint nu ook te benadrukken dat de betogers gewapende groepen hooligans waren. In Aktau is het intussen onmogelijk om SMS-berichten te versturen, operator Kcell heeft die dienst uitgeschakeld.
Deze morgen was er opnieuw een bijeenkomst van betogers in Aktau. De stakende oliearbeiders hadden slogans bij als “Schiet niet op de bevolking”. De volledige olieproductie in de regio ligt plat. De arbeiders trekken naar het centrale plein, waar ook de politie massaal aanwezig is en dit terwijl ze gewapend zijn.
In het stadje Shetpe waren er gisteren en afgelopen nacht confrontaties waarbij werd geschoten. Daarbij vielen minstens drie gewonden. De oproerpolitie slaagde erin om het protest in dit stadje de kop in te drukken. Bewoners hadden het lokale treinstation geblokkeerd, daarbij werden zeven reizigerstreinen en drie goederentreinen gestopt. Toen de politie de blokkade aanviel, werd ook geschoten. Er vielen 12 gewonden. Een van de gewonden overleed op weg naar het ziekenhuis. Mogelijk zal het aantal slachtoffers nog verder toenemen. Sindsdien is er geen contact meer mogelijk met het dorpje. Vertegenwoordigers van de onafhankelijke vakbond in Aktau proberen ter plaatse te geraken om informatie te verzamelen.
In Zhanaozen werd gisteren opnieuw betoogd. De politie ging over tot massale arrestaties, maar het protest gaat voort. Volgens de arbeiders waren er opnieuw tot 1500 betogers, ondanks de repressie en het dodelijke geweld. De stad is overspoeld met troepen en politiewagens. De regering heeft in de stad de noodtoestand uitgeroepen tot 5 januari. De toegang tot de stad is volledig geblokkeerd, maar zelfs vanuit de naburige dorpen zijn er berichten die bevestigen dat wordt geschoten in Zhanaozen.
De autoriteiten weigeren om de lijken vrij te geven, de ziekenhuizen van Zhanaozen en Aktau zijn overspoeld door gewonden. Er zijn verschillende videobeelden die dit bevestigen. Er zijn niet genoeg bedden in de ziekenhuizen, gewonden liggen soms gewoon op de gang.
Volgens vertegenwoordigers van de onafhankelijke vakbonden bedraagt de dodentol tussen 50 en 70, dit cijfer zal vandaag duidelijk worden. Er is immers een bijeenkomst gepland van familieleden van overleden en vermiste betogers.
De jongeren staan vooraan in het protest en weigeren hun verzet op te geven. Betogers proberen beelden te maken met hun GSM. Het stadscentrum is in handen van de regering, maar niets functioneert. ’s Avonds worden alle lichten gedoofd, GSM-verkeer verloopt bijzonder onregelmatig, het internet is onbereikbaar.
Sympathisanten binnen het leger hebben bevestigd dat er al zeven vliegtuigen vol met oproeragenten naar Aktau zijn overgevlogen en dat er nog drie volgen. Ook vanuit Wit-Rusland worden troepen gestuurd. De oproerpolitie krijgt vrijgeleide om op te treden zoals ze dat nodig achten, met expliciet de toestemming om te schieten. Vanuit het leger vernamen we dat er een bevel circuleert om binnen enkele weken politieke tegenstanders en activisten te vermoorden onder het mom dat terroristen worden uitgeschakeld.
Een aantal buitenlandse en Russische journalisten trekken naar Aktau in de hoop daar binnen te geraken of minstens aan beeldmateriaal te geraken.
Rond 3:40 hoor je dat er wordt geschoten
Update nacht van vrijdag op zaterdag Vrijdagavond en zaterdagvoormiddag werd extra informatie bekend over het geweld in het westen van Kazachstan. Zo kwam er een officieel bericht van de autoriteiten waarin werd gesteld dat president Nazarbajev zelf bevel had gegeven om het protest van de oliearbeiders de kop in te drukken, de president zou hebben verklaard dat de verantwoordelijken voor de protesten moesten gestraft worden.
Ondanks een verbod op protestacties was er gisteravond toch een actie aan de ambassade van Kazachstan in Moskou. Komende woensdag wordt een nieuwe actie gepland. Een spandoek en pamfletten over wat in Kazachstan gebeurt, daarmee trokken we de aandacht van voorbijgangers die vaak geschokt waren.
Deze morgen gaat het protest in Kazachstan door. Deze nacht waren er confrontaties tussen arbeiders en de politie. Overdag werden bij confrontaties wapens op de politie buit gemaakt. Er zouden in Zhanaozen straatgevechten hebben plaatsgevonden en activisten verklaren dat de dodentol verder is opgelopen, mogelijk tot meer dan 150. Er werden gisteravond nog eens 150 arbeiders opgepakt. Deze morgen hebben 4.000 arbeiders van het oliebedrijf Kalamkas het werk neergelegd met de eis dat het bedrijf haar activiteiten in Zhanaozen stopzet. De toegang tot Zhanaozen is geblokkeerd, er wordt geen verkeer doorgelaten waardoor het moeilijk is om exacte informatie te krijgen. Sociale netwerksites zijn plat gelegd en ook telefoonverkeer is onmogelijk.
In Almaty werden deze morgen activisten uit het bed gelicht en opgepakt. Vier militanten van de Socialistische Beweging Kazachstan werden opgepakt. De repressie is er uiteraard op gericht om solidariteitsacties te voorkomen. Toch zullen er acties zijn en dit niet alleen in de buurt van Aktau.
Hieronder een video van de reactie van de betogers in Aktau op het politiegeweld gisteren.
Er zijn ook onscherpe beelden van hoe gewonden naar het ziekenhuis werden gebracht.
Update 19u: Het regime van Kazachstan beweert dat slechts 10 doden vielen bij de confrontaties vandaag. De stakende arbeiders zelf stellen dat er 70 lijken zijn en dat er honderden gewonden zijn gevallen. Ze stellen ook dat de elektriciteit in Zhanaozen is afgesloten en dat helikopters patrouilleren terwijl er ook soldaten door de stad trekken. Vandaag waren er protestacties in onder meer Berlijn, Brussel, Londen, Wenen en elders. Hier kan je enkele eerste Engelstalige verslagen daarvan lezen.
Update 14:10 Onze correspondenten in Kazachstan melden dat de "Akimat", het kantoor van de lokale autoriteiten volledig is plat gebrand. Er worden overal betogingen en acties aangekondigd voor morgen. Onze correspondenten melden tevens dat er onder de doden een jonge vrouw van 15 of 16 jaar is. Gezondheidscentra in de regio Aktau roepen op om bloed te geven om de vele gewonden te kunnen verzorgen.
Update 13:35 De massamedia in Kazachstan bericht dat wordt geschoten op vreedzame betogers, stakers en hun aanhangers. Leden van het CWI ter plaatse zeggen dat er een algemene staking aan het ontwikkelen is doorheen het hele land.
Update: 13:13 Verslaggevers van CWI Kazachstan melden dat enkele honderden mensen aan het betogen zijn om zo hun steun te uiten met de oliearbeiders in Aktau. In Zanaozen ligt de olieindustrie volledig plat. Arbeiders van andere oliebedrijven en bedrijven die gerelateerd zijn aan de olieproductie staken mee uit solidariteit.
Update 12:42 Verslaggevers van CWI Kazachstan melden dat zo’n 70 arbeiders doodgeschoten zijn. De media en sociale media zijn volledig geblokkerd door het regime van Nazarbayev. Zo’n 1500 soldaten zijn in Zanaozen aangekomen terwijl er nog steeds wordt geprotesteerd op de centrale marktplaats.
Vandaag, terwijl Kazachstan zijn onafhankelijkheid viert, zijn meer dan drieduizend mensen in Zanaozen samen gekomen om mee actie te voeren rond de eisen van de oliearbeiders die al staken zijn sinds mei. De politie en speciale eenheden hebben deze actie aangevallen en hebben het vuur geopend op de stakers en hun families. Rond 10 uur waren er al zo’n 50 doden en minimum 500 gewonden. Zowel de administratieve gebouwen als de kerstboom op het centrale plein werd in brand gestoken en één van de gebouwen van de oliemaatschappij Uzenmunaigaz werd opgeblazen. Informatie werd geblokkeerd, ook de site van CWI Kazachstan is geblokkeerd. Zo’n vijftien minuten later kwamen er meldingen binnen van tanks en andere militaire krachten die de stad Aktau naderen.
Medewerkers van het CWI plaatsen live updates op www.socialistworld.ru in het Russisch.
Wij vragen om onmiddellijk te protesteren bij de ambassade in Brussel: info@kazakhstanembassy.be en bij het Kazachse ministerie van Buitenlandse Zaken: mid@mid.kz
Stuur solidariteitsberichten naar: Otekeeva0103@mail.ru met een kopie aan kazachstansolidarity@gmail.com en kazachstan@socialisme.be
Video van protest van oliearbeiders aan een viering van 20 jaar Kazachstan