Alan Hardman, levenslang revolutionair en cartoonist, overleden
Socialist Alternative is bedroefd om het overlijden van Alan Hardman, de politieke cartoonist van Militant in de jaren ’70 en ’80. Hij overleed vorige week in het ziekenhuis. Alan behoorde tot het soort socialisten wiens specifieke talenten en toewijding hielpen om de boodschap van het socialisme zijn hele leven uit te dragen. Zijn talent lag in de politieke tekeningen die hij regelmatig produceerde. Het waren tekeningen die snel en eenvoudig politieke boodschappen konden overbrengen die meestal bedoeld waren als commentaar op lopende gebeurtenissen.
Door Mike Forster, Socialist Alternative West Yorkshire
Zijn talenten lagen echter ook in alles wat mechanisch was. In de jaren 1970 werd hij voltijds organisator voor Militant om te zorgen voor de regelmatige productie van de krant, die begon als een maandelijkse uitgave op enkele pagina’s maar al snel uitgroeide tot een weekblad in kleur. De krant was een essentiële bouwsteen voor de Militant, vooral in de jaren 1980.
Alan moest ervoor zorgen dat de krant steeds op tijd klaar was en gedrukt werd. In de beginjaren, toen er nog maar een paar honderd leden en een kleine voltijdse staf waren, moest Alan vaak worstelen met oude en verouderde machines om de persen aan het rollen te houden. Soms moest hij die strijd met niet veel meer dan een schroevendraaier en een moersleutel aangaan. Maar hij zorgde er altijd voor dat de deadlines werden gehaald en de socialistische propaganda van Militant in heel het land kon worden verspreid. Hij zorgde ervoor dat machines waarvan de houdbaarheidsdatum was verstreken, tegen alle verwachtingen in bleven werken.
Naarmate Militant groeide, werden er financiële middelen vrijgemaakt om modernere afdrukapparatuur te kunnen gebruiken en kon Alan zich meer richten op zijn passie voor cartoons. Het is onmogelijk om de impact van deze wekelijkse beelden op de arbeidersbeweging weer te geven. Nochtans had Alan geen formele opleiding in kunst of grafische vormgeving. Zoals bij de meeste dingen die hij ondernam, was hij een autodidact.
Hij gebruikte cartoons om de toenmalige Labour- en Tory-leiders te bespotten, waaronder Thatcher als plundervrouw en Blair als schoothond van het Bush-regime in de VS. Toen grootschalige fabriekssluitingen de arbeidersgemeenschappen teisterden, legde Alan de stemming van het moment vast met een jongetje dat zijn vader met zijn ontslagbrief in de hand vraagt of hij de mijn kan terugkopen als hij van school komt. Deze cartoon werd als poster gemaakt en verscheen op borden bij talloze protesten tegen de sluiting van mijnen en staalfabrieken.
Heel vaak kon Alan op een paar minuten een idee en een afbeelding produceren, maar bij andere gelegenheden nam hij deel aan discussies over hoe een bepaalde boodschap overgebracht moest worden met één opmerking en cartoon. Bij alles wat hij deed was Alan een perfectionist en produceerde hij eerst heel wat schetsen totdat hij tevreden was met het eindproduct.
Toen het werk van Alan niet langer noodzakelijk was op het hoofdkantoor van Militant in Londen, keerde hij terug naar zijn geboortestreek in Yorkshire. Hij was geboren en opgegroeid in Barnsley, maar ging met zijn gezin in de buurt van Keighley in West Yorkshire wonen. Hij bleef een actieve rol spelen in het nationale en lokale werk van Militant en nadien de Socialist Party. Elke week maakte hij cartoons en faxte die steeds binnen de deadline door naar Londen. Nadien kwam er moderne technologie dan het faxapparaat. Hij bleef dit regelmatig doen tot aan zijn voortijdig overlijden.
Ik had het geluk om met Alan te werken in Huddersfield in 2015 toen hij aanbood om te helpen bij onze verkiezingscampagne. Alan maakte graag visuele rekwisieten die we op stands konden gebruiken om de aandacht te trekken. Zo maakte hij een gebalde vuist van bijna twee meter hoog, waarmee we echt opvielen. Hij ging nog een stap verder tijdens de parlementsverkiezingen, toen hij weer een enorme opgeheven vuist van bijna 8 meter hoog maakte die hij vastzette in de tuin van een aanhanger met uitzicht op een hoofdweg. We waren met z’n zessen nodig om hem vast te zetten. Alan was erg blij met zijn werk en het bouwwerk werd zeker opgemerkt! Hij vertelde me toen dat zijn ware liefde op vlak van kunst eigenlijk beeldhouwen was. Hij was duidelijk een kameraad met vele talenten!
Gelukkig wordt het werk van Alan in herinnering gebracht door een groep van voormalige leden van Militant die onder de werktitel ‘Need not greed’ zijn verzamelde werken reproduceren. Alan leefde nog om bij dit project betrokken te raken en was enorm trots dat zijn werk werd erkend. Dit boek zal nu dienen als een blijvende nalatenschap aan Alan’s leven en werk. Leden en sympathisanten van Socialist Alternative worden warm aangemoedigd om een exemplaar ervan aan te schaffen zodra het uitkomt.