Nederland: verzet tegen pensioendeal groeit aan, kleine meerderheid in FNV is tegen
Op dit ogenblik is er in Nederland discussie over een nieuw pensioenakkoord waarmee het hele pensioenstelsel grondig zou hervormd worden. De vakbondsleiding hoopte een deal met de regering en de werkgevers erdoor te krijgen, zelfs indien het akkoord ‘onderhandelde achteruitgang’ en ingebouwde onzekerheid biedt. Tot verrassing van de vakbondsleiding en de regering tekent zich in het ledenparlement (het hoogste beslissingsorgaan met vertegenwoordigers uit alle sectoren) een meerderheid af die zich tegen het akkoord verzet, onder meer omdat er amper inzage was en heel wat details nog niet bekend waren. Eén van de voortrekkers van dit verzet is Peter den Haan van de sector Vervoer en lid van onze Nederlandse zusterorganisatie. Hieronder een licht aangepaste versie van een reactie door Socialistisch Alternatief.
Het geween en tandengeknars in Den Haag was tot bijna in Breukelen (waar het hoofdkantoor van vakbondsfederatie FNV zich bevindt) te horen, nadat kameraad Peter den Haan van de sector vervoer voor de aanwezige journalisten de persverklaring voorlas van de “dissidente” FNV’ers, maar de schrik ging nog veel dieper. Op een indicatieve stemming waren er nog eens 5 tegenstemmers. De snel ingelaste bijeenkomst van het ledenparlement op 4 juli kan ook wel eens een tegenstem voortbrengen.
Minister Koolmees was duidelijk: kiezen of kabelen. En het hoofdbestuur van de vakbond zit er niet anders in. Han Busker en Tuur Elzinga en hun secondanten hebben bergen werk verzet om binnen de afgesproken kaders om de bestaande taboes heen te zeilen en er nog wat van te maken. De bestaande taboes waren en zijn de premiegrondslag AOW (pensioenstelsel); behoud van het pensioen-doorsneepremiesysteem en de rekenrentesystematiek. In ruil voor de laatste twee zouden we dan dit jaar niet korten, was de AOW langzamer gaan stijgen en werd een bepaalde vorm van collectiviteit behouden.
De addertjes onder het gras kwamen na het niet doorgaan van de deal boven water. Naast het feit dat na 14 jaar gesteggel er niets speciaals voor de zware beroepen zal worden gedaan en nieuwe VUT (vervroegd pensioen) uit loonruimte in CAO-trajecten moet worden gefinancierd, gaat het opgeven van de oude garanties en waar ook voor is betaald (in de volksmond het ‘invaren van het oude in het nieuwe systeem’ ter hoogte van zo’n 60 miljard uit de aanpassing van het FTK (Financieel Toetsing Kader) en het schrappen van nabestaandenpensioen/samenwonenden pensioenrecht, wat een verlaging van 20% op de uitkering kan kosten. Van indexatie is al helemaal geen sprake, tot het nieuwe systeem met ‘projectie-rendement’ blijft rekenrente en oud FTK van kracht, maar mag er na 2020 wel versneld gekort gaan worden als de resultaten tegenvallen. Gelukkig is er op economisch gebied geen vuiltje aan de lucht (sarcasme knop uit).
Maar naast alle technische details, waardoor zelfs het vakblad der gediplomeerde rekenmeesters ‘De Accountant’ dhr. Koolmees en de plannen van zijn departement als wolf in schaapskleren omschreef, is een veel nijpender kwestie welke ideologische kant er wordt gekozen. Op het congres van de FNV van bijna 3 jaar geleden werd gekozen voor een actietraject voor een fundamentele verandering: het offensief tegen de race naar de bodem. De kern van het nieuwe pensioenstelsel: laat varen alle hoop en garanties, de Beurs bepaalt uw beurs! Kan het schrijnender? De door ons al eerder bekritiseerde nederlaagstrategie om de ‘zwakkere’ sectoren eerst in stelling te brengen en op het moment dat de sterke sectoren door willen drukken, de acties weer af te blazen, hebben tot enorm ledenverlies geleid en het aanzien van de FNV danig geschaad als effectieve werknemersbelangenvereniging. Terwijl uit alle stukken blijkt dat een vakbond die actie voert, leden wint. Deze discussie wordt opzichtig gemeden.
Bijna precies één jaar geleden werd de geslaagde reanimatie van de Polder ruim uitgemeten in de pers, dankzij Mariette Hamer en Wouter Koolmees. De contouren van toen zijn nu scherp en staan haaks op de opdracht. Er worden wel pech- en gelukgeneraties gecreëerd. Oud en jong worden niet geïndexeerd, wel gekort. Ondanks alle toezeggingen, al 16 jaar lang, is er nog steeds niets extra’s geregeld voor de zware beroepen. De race naar de bodem wordt ermee versterkt in plaats van gestuit. Het ledenverlies gaat maar door en de verslechteringen houden niet op. De keus van nu is dan ook niet anders dan die van 3 jaar geleden: willen we een strijdorganisatie voor werknemersbelangen of betalen we adviseurs en lobbyisten aan de belangrijke tafels van de BV Nederland, die natuurlijk het beste met ons voor hebben en het er helemaal mee eens zijn dat de scherpe kantje van het kapitalisme afgeslepen moeten worden. En ondertussen zich binnen de opgelegde kaders zich als gewillige boodschapper laten inzetten, met al dan niet een gepaste beloning na afloop (meestal wel).
Om tot een beter akkoord te komen zal er druk moeten komen op de regering. Over de rekenrente, het nieuwe FTK, de premiegrondslagen AOW en Pensioen en betere verdeling van arbeid. Ons pensioenstelsel is niet het probleem: het zijn de neoliberale politiek en het kapitalistische systeem die ons het leven proberen zuur te maken. Winstbejag van het roofkapitaal en zelfverrijking. Angst voor de crisis is dan de slechtste raadgever. Daar hebben we uit het verleden al antwoorden op;
- Herverdeling van arbeid naar 32 uur met behoud van loon
- Minimumloon 14 euro per uur
- pensioenleeftijd terug naar 65
- Verhoging bijstand en AOW naar 1500 euro per maand
- Verplicht minimumtarief ZZP.
Er zit meer in en op basis van actie komt dat er ook uit. Een ambitieus kabinet zou juist op basis van de negatieve kapitaalrente op 7 tot 10 jarige staatsleningen kunnen en moeten investeren in openbare diensten en nutsvoorzieningen, maar zij doet het tegenovergestelde. De gepensioneerden en werkenden die al 10 jaar niet zijn geïndexeerd en zullen worden gekort hebben juist alle recht “gefrustreerd” te zijn over deze georganiseerde diefstal van uitgesteld loon en toekomstige besparingen op werkgeverspremie ten nadele van de werknemer.
Daarom ligt de taak nu bij de kaderleden, sectoren en strijdbare bestuurders om de basis te leggen voor een stevig netwerk die van de uitgangspunten – geen verslechteringen, een eerlijk pensioen voor iedereen; indexatie voor elke generatie – ook werkelijkheid kan maken.
Er is een alternatief voor dit systeem van uitbuiting en roofbouw; de mantra van Thatcher en consorten dat de markt al onze problemen zal oplossen, is al in rook vervlogen. Wat je niet bezit kun je niet veranderen: voor een rechtvaardige verdeling van de opbrengsten van onze arbeid hebben we een socialistische samenleving nodig.