Vrouwen en de economische crisis. Verslag uit het Europees parlement

maart 3, 2010

Vorige week hield de fractie van Verenigd Links (GUE/NGL) in het Europees parlement een bijeenkomst over “vrouwen en de economische crisis”. Er werd aan de bijeenkomst deelgenomen door verschillende activisten, linkse partijen en vrouwengroepen. De discussie ging over de effecten van de economische crisis op vrouwen en de antwoorden van links hierop. Ook LSP was aanwezig.

Verslag door Tanja Niemeier, fractiemedewerker van GUE/NGL

[box type=”shadow” align=”alignright” width=”100″]

6 maart: Wereldvrouwenmars

12u30 afspraak aan de beurs in Brussel

[/box]

Er waren sprekers uit Cyprus, Griekenland, Zweden, Duitsland, Nederland, Ierland, België, Engeland, Portugal en Frankrijk. Diverse sprekers gingen in op de situatie van vrouwen onder het kapitalisme. Vrouwen zijn vaak de eerste slachtoffers van armoede, ondanks het feit dat ze steeds meer en langer werken. Doorheen de EU blijft er een loonkloof bestaan tussen mannen en vrouwen. In Duitsland bedraagt het verschil gemiddeld 23%.

Vrouwen verlaten sneller de arbeidsmarkt om voor kinderen of bejaarde ouders te zorgen. Het kapitalisme leidt ertoe dat arbeiders die tijd vrij nemen van hun werk daarvoor worden gestraft. Ze verliezen loonsvoordelen, anciënniteit, pensioenrechten, carrièremogelijkheden,…

Een spreker van het “Age Platform Europe” stelde dat de privatisering van de pensioenen vrouwen discrimineert. Europese regelgeving laat financiële bedrijven toe om vrouwen te discrediteren omdat de gemiddelde levensverwachting van vrouwen hoger is. De spreker stelde ook dat private pensioenen “doorgaans gebaseerd zijn op individuele bijdragen waardoor wie minder bijdragen betaalt, ook minder pensioen krijgt. Ook dat treft vrouwen harder indien ze tijd vrijmaken om voor de kinderen te zorgen.”

Europarlementslid Joe Higgins sprak over de pensioenen en veroordeelde de Spaanse en Griekse regeringen voor hun plannen om de pensioenleeftijd op te trekken. Hij stelde: “Demografische gegevens worden gebruikt om de arbeiders te bombarderen met de kwestie van de pensioenen. We moeten de rijkdom in de samenleving in handen nemen. Dan wordt het mogelijk om voldoende te produceren opdat iedereen op 55 of 60 op pensioen zou kunnen gaan los van eventuele onderbrekingen van de loopbaan omwille van zorg voor kinderen, zieken of bejaarden.”

Vrouwen werken in een grotere proportie in sectoren zoals de handel en de gezondheidszorg waar de lonen doorgaans lager liggen. Ook zijn vrouwen oververtegenwoordigd in de statistieken van deeltijdse arbeid of andere flexibele contracten.

Heel wat rechten van vrouwen werden net als rechten van de arbeiders in het algemeen afgedwongen op basis van strijd. Deze verworvenheden liggen nu onder vuur omwille van de economische crisis. Heel wat neoliberale regeringen en partijen roepen op tot zware besparingen waarbij vrouwen hard worden geraakt.

Sarah Wrack, een organisator van de Britse campagne Youth Fight For Jobs (YFFJ), stelde op de vergadering: “De verkiezing van een conservatieve regering kan leiden tot een reeks contrahervormingen die hard zullen aankomen bij vrouwen. Door belastingen te koppelen aan de gezinssituatie worden vrouwen dikwijls gedwongen om in hun relatie te blijven, zelfs indien er sprake is van geweld of misbruik. Ze kunnen niet anders wegens financiële redenen. De Tories willen ook een nieuwe aanval inzetten op het recht op abortus, ze willen de tijdsperiode waarin dit kan beperken.”

Sarah wees er op dat heel wat hervormingen voor vrouwen werden doorgevoerd door een regering van Labour die onder druk van de arbeidersbeweging hervormingen moest doorvoeren. Sinds 1997 zijn deze sterk afgebouwd. “Alle traditionele partijen in Groot-Brittannië, met inbegrip van Labour, roepen nu op voor besparingen in de openbare diensten waarbij vrouwen hard worden geraakt. Een groot aantal werkende vrouwen heeft een job in de publieke sector en veel vrouwen zijn ook afhankelijk van openbare diensten.”

Ze had het ook over de gevolgen van de besparingen op vrouwen in het onderwijs. De Britse regering wil besparen op onderwijs en vraagt de universiteiten om besparingen door te voeren. Aan haar universiteit in Brighton staan bijvoorbeeld diensten als kinderopvang onder vuur. “Deze besparingen zullen een grote impact hebben op vrouwen die willen studeren. Vrouwen die werken en een laag loon hebben of studenten met kinderen zullen niet langer kunnen studeren.”

Anja Deschoemacker van de Linkse Socialistische Partij had het over de plannen van Carrefour om 1.700 personeelsleden aan de deur te zetten in België. Ze stelde dat we het verzet daartegen moeten steunen. Ze vervolgde: “Steeds meer zijn degelijke jobs vervangen door kleine tijdelijke jobs waardoor steeds meer werkenden in armoede terecht komen. Er is nood aan een algemene strijd voor werk met degelijke arbeidscontracten en degelijke arbeidsvoorwaarden en lonen. We moeten opkomen voor een volledige tewerkstelling om een einde te maken aan discriminatie.”

Anja wees er op dat de verworvenheden van de vrouwenbeweging het resultaat zijn van stakingen en acties van de arbeidersbeweging. Ze riep op om het initiatief te ondersteunen om lokale jongerenmarsen voor werk op te zetten. Ze stelde tenslotte dat er een volledig einde moet worden gemaakt aan discriminatie en seksisme en dat we daartoe moeten opkomen voor een socialistische samenleving.

Sarah Wrack van Youth Fight for Jobs had het ook over de nood om in te gaan tegen de plannen van het patronaat en de regeringen om de crisis te laten betalen door de arbeiders. De campagne Youth Fight for Jobs richt zich tegen jongerenwerkloosheid, maar ook tegen werkloosheid in het algemeen en pleit voor degelijk werk voor iedereen. Sarah stelde: “Jongeren zijn groot gebracht met het idee dat een degelijke job, huisvesting,… mogelijk is als je er hard voor werkt. Jonge vrouwen werden verteld dat het feminisme had gewonnen en dat het niet langer nodig was om op te komen voor vrouwenrechten. Dat is duidelijk niet het geval.”

De strijd moet op alle vlakken worden gevoerd. Sarah stelde dat het verraad van Labour sterk wordt gevoeld door de Britse arbeiders. De Trade Union and Socialist Coalition zal op beperkte schaal alternatieve kandidaten naar voor schuiven: mannen en vrouwen die zich verzetten tegen de besparingen op de openbare diensten en die opkomen voor een samenleving waar de middelen worden ingezet om jobs en lonen te verdedigen.

Deze bijeenkomst was belangrijk, het benadrukte de centrale punten en uitdagingen voor de arbeidersbeweging. Op 8 maart vieren we de internationale vrouwendag. Zoals dit ook met de eerste internationale vrouwendagen het geval was, willen we dit verbinden met de strijd van alle arbeiders. Joe Higgins en het CWI zullen hun verkozen positie in het Europees parlement blijven gebruiken om een stem te geven aan deze bewegingen en om onrechtvaardigheid tegen vrouwen en de rest van de arbeidersbeweging bekend te maken.