Afghanistan: stop de bezetting. Voor een socialistisch alternatief op oorlog en terreur
Acht jaar nadat toenmalig VS-president George Bush en zijn trouwe luitenant Blair een oorlog begonnen in Afghanistan, lijkt deze “oorlog tegen het terrorisme” nog niets te hebben opgeleverd. De huidige Amerikaanse president overweegt om nog eens 40.000 extra troepen te sturen en ook Gordon Brown wil 500 extra militairen naar Afghanistan sturen. Dit zal de problemen in het land niet oplossen.
Bij de presidentsverkiezingen in Afghanistan werd op grote schaal gefraudeerd. Het erkennen van deze fraude leidt ertoe dat er alsnog een tweede ronde van de presidentsverkiezingen moet komen (Karzai haalde geen 50% zoals eerst aangekondigd). Tegelijk loopt het aantal doden en gewonden onder de Afghanen en de bezettingstroepen op. De Afghaanse strategie van president Obama ligt steeds meer onder vuur.
Acht jaar geleden, op 9 oktober 2001, begon de VS met bombardementen op Afghanistan als vergelding voor de terreuraanslagen van 11 september in New York. Dezelfde avond waren er al anti-oorlogsacties en toen reeds stelden wij dat het uiteindelijk de Afghaanse bevolking zou zijn die de prijs zou betalen voor de Amerikaanse militaire interventie.
De afgelopen acht jaar waren er geen officiële cijfers, maar naar schatting zijn er 30.000 Afghaanse doden gevallen naast duizenden gewonden. Er zijn 3,7 miljoen vluchtelingen in Pakistan en Iran. De VS heeft 170 miljard dollar uitgegeven, het Verenigd Koninkrijk 12 miljard pond. En toch is de situatie er enkel erger op geworden. Ook langs de kant van de bezettingstroepen vielen slachtoffers: meer dan 800 Amerikaanse en 220 Britse soldaten kwamen om. Het verzet tegen de oorlog neemt ook in de VS en het VK toe.
President Bush begon deze “oorlog tegen het terrorisme” op basis van de breed verspreide afkeer tegenover de willekeurige aanslagen tegen onschuldige burgers op 11 september 2001. De VS gebruikt het excuus van de strijd tegen de Taliban en Al Qaeda en had het over het verspreiden van democratie, in werkelijkheid wou de VS haar invloed in het midden-oosten versterken om zo haar eigen economische en strategische belangen te dienen. De bezettingen van Afghanistan en Irak hebben de lokale bevolking enkel maar miserie gebracht en er is nog geen einde van de problemen in zicht.
De regeringen van de VS en het VK hebben geen uitweg voor het conflict. Generaal David Richards, het hoofd van de Britse troepen in Afghanistan, denkt dat het nog 40 jaar bezetting zal vergen opdat er enige “stabiliteit” zou zijn. De pogingen van de VS om de vlag van de democratie te planten in Afghanistan – als onderdeel van de oorlog tegen het terrorisme – hebben gefaald, dat is nu wel helemaal duidelijk na het debacle bij de presidentsverkiezingen. Slechts de helft van de bevolking ging zich registreren om te stemmen en de verkiezingen werden gekenmerkt door geweld, een lage opkomst en fraude.
De Afghaanse massa’s hadden slechts een keuze tussen verschillende allianties van krijgsheren, religieuze leiders en stammenleiders die de controle hebben over het dagelijkse leven. De bekendmaking van het resultaat liet weken op zich wachten. De VS probeerde om het tot een tweede ronde te laten komen om zo haar favoriete kandidaat, Abdullah Abdullah, een kans te geven. De VS veranderde van marionet nadat de spanningen met hun voormalige man in Kaboel, president Hamid Karzai, te fel waren opgelopen. Het organiseren van een tweede ronde zal evenwel geen evidentie zijn na alle problemen tijdens de eerste ronde.
Falend regime
De “oorlog tegen het terrorisme” heeft ertoe geleid dat 77% van de Afghanen geen toegang hebben tot drinkbaar water. Vijf op de zes mensen op het platteland hebben geen elektriciteit. In Kaboel is er maar enkele uren per dag elektriciteit. Slechts 18% van de vrouwen kan lezen en schrijven. 42% van de bevolking overleeft met minder dan 1 dollar per dag.
Een verderzetting van de door de Amerikanen geleide bezetting zal enkel leiden tot het verder ontwikkelen van armoede, etnische en nationalistische spanningen en geweld. Er zal geen stabiliteit, vrede, welvarendheid of democratie komen.
De aanwezigheid van buitenlandse troepen en de corruptie van het marionettenregime van Karzai hebben de steun voor de Taliban en religieuze extremisten versterkt. Het gebrek aan steun van de bevolking aan de “regering” is dermate groot dat Karzai amper enige controle heeft op gebieden buiten Kaboel.
Een probleem voor de VS is de impact van de Afghaanse crisis op de rest van de regio, in het bijzonder met de onstabiliteit in Pakistan (die bovendien ook dreigt uit te breiden naar Iran). Het aantal aanslagen door de Pakistaanse Taliban is fors toegenomen de afgelopen maanden met als voorlopig hoogtepunt een gijzelingsactie in het hoofdkwartier van het leger in Rawalpindi.
De Amerikaanse bezetting heeft ook in de Pathaanse gebieden van Pakistan de steun aan de Taliban vergroot. Onder Amerikaanse druk ging de Pakistaanse regering over tot een groot offensief tegen de Taliban. Er werden 40.000 militairen naar de Swat-vallei gestuurd. Dit leidde tot twee miljoen interne vluchtelingen. De chaos en groeiende onstabiliteit in Afghanistan is steeds meer aan het overslaan naar Pakistan. Het opzetten van een offensief in Zuid-Waziristan maakt dit duidelijk.
Er werd wereldwijd gehoopt dat de overwinning van Obama bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen zou leiden tot een nieuw buitenlands beleid. Die hoop is aan het verdwijnen. Het enige antwoord van Obama op de crisis in de regio was dat de strategie opnieuw moet worden bekeken, maar vanuit de positie van het VS-imperialisme zijn er weinig opties.
Er is enige twijfel over het sturen van extra troepen. Dat laatste wordt gevraagd door de bevelhebber van het Amerikaanse leger, generaal McChrystal, die een verdubbeling van de troepenaantallen vraagt. Sinds mei werden al 30.000 extra Amerikaanse troepen naar Afghanistan gestuurd, tegen het einde van het jaar zullen er 68.000 Amerikaanse soldaten in het land zijn. De kritieken van McChrystal zijn een erkenning van het falen van de VS. Het verder zetten en intensifiëren van de bezetting en de oorlog zullen evenwel geen oplossing bieden.
Voor de Afghaanse bevolking lijkt de keuze intussen beperkt te zijn tussen een militaire onderdrukking door de regering en buitenlandse troepen, of een regime dat gedomineerd wordt door krijgsheren en reactionaire religieuze leiders. Dat is geen echte keuze.
Groeiend verzet
Tot nu toe was 2009 het jaar met het grootste aantal doden onder de bezettingstroepen sinds het begin van de oorlog. Dat leidt tot verzet tegen de oorlog in de VS, Groot-Brittannië, Italië en elders. Ook in de VS is er een scherpe afname van de steun aan de oorlog in Afghanstan. 54% van de bevolking verzet zich tegen de oorlog (volgens CNN). Slechts 25% van de Amerikanen denkt dat er meer troepen naar Afghanistan moeten worden gestuurd.
Er is nood aan een politiek alternatief als antwoord op de aanhoudende cyclus van oorlog en armoede. De buitenlandse troepen moeten onmiddellijk worden weg getrokken en de Afghaanse bevolking moet kunnen beslissen over haar eigen toekomst. Daartoe is het noodzakelijk dat de Afghaanse arbeiders en arme boeren eigen onafhankelijke politieke organisaties opzetten die kunnen ingaan tegen de door de VS gesteunde krijgsheren en de religieuze leiders. Een eigen politiek instrument zou de strijd voeren voor jobs, onderwijs en gezondheidszorg.
Door de natuurlijke rijkdommen van het land en de sleutelsectoren onder gemeenschapscontrole te plaatsen, zouden er middelen zijn om te investeren in een economische ontwikkeling van het land in de plaats van drugsteelt. Door de arbeiders en arme boeren over etnische grenzen heen te organiseren, zou een antwoord worden geboden op sectaire krachten zoals de Taliban.
Een dergelijke beweging moet zich wapenen met socialistische ideeën om het leven van de gewone Afghanen te kunnen veranderen. Internationale solidariteit en banden met vakbonden en socialisten in de regio zouden ook een bedreiging vormen voor andere corrupte en reactionaire regimes in de regio. Het zou de basis kunnen vormen voor een democratisch socialistische regering van Afghanistan als onderdeel van een socialistische confederatie van de regio.
LSP en andere afdelingen van het CWI zijn actief in het verzet tegen de imperialistische oorlog en bezetting. Tegenover de armoede, terreur en oorlog plaatsen wij het alternatief van een socialistische wereld.
De kijk van Etienne
We publiceren op deze site regelmatig een bijdrage van Etienne Heyndrickx waarin hij zijn kijk geeft. Hieronder een recente inzending over het VS-imperialisme en de oorlog in Afghanistan.