Commentaar. Aardbevingen en andere natuurrampen

Artikel dat deze week verscheen op de blog van Jon Sneyers

Op maandag 6 april was er een zeer tragische aardbeving in L’Aquila (Italië): meer dan 200 doden, 1.500 gewonden, tienduizenden daklozen. De ramp werd voorspeld door een zekere Giampaolo Giuliani, maar zijn waarschuwingen werden genegeerd en zelfs actief onderdrukt. Enkele bedenkingen:

1. Natuurrampen zijn (amper) te voorkomen, dus het komt erop aan zo goed mogelijk voorbereid te zijn — zeker in gebieden met veel gevaar op overstromingen, orkanen, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, enz. Het is de taak van de overheid om te investeren in de nodige voorzieningen (dijken, waarschuwingssystemen, bouwnormen,…). Volgens de neoliberale korte-termijn-logica kunnen die dingen echter gerust verwaarloosd worden: de gevolgen van die verwaarlozing komen waarschijnlijk toch niet tot uiting binnen de ambtstermijn van de politici.
2. Aardbevingen zijn niet (nauwkeurig) te voorspellen. Er is dus altijd een grote kans op vals alarm. Volledige evacuatie is erg duur en de plaatselijke middenstand vindt dat niet leuk. Neoliberale politici negeren dus liever een keer een correcte waarschuwing dan dat er verschillende keren ten gevolge van een vals alarm grote “economische schade” wordt geleden. Soms kost dat veel mensenlevens. Tja. Alles heeft zijn prijs. (een mensenleven: zo’n 129.000 dollar). Het verbaast me dus niet dat men voorspellingen negeert en zelfs juridische maatregelen neemt om pogingen te onderdrukken van een bezorgde wetenschapper om de mensen te waarschuwen via internet en wagens-met-luidsprekers (zoals hier het geval was).

   [box type=”shadow” align=”alignright” width=”100″]

   De methode van Giuliani, sinds 2004 gepatenteerd.
   [/box]

3. Dat gezegd zijnde, heb ik m’n vragen bij de motieven van Giuliani, de onderzoeker die de aardbeving voorspelde. Het lijkt er sterk op dat hij met z’n voorspelling eerder toevallig juist zat, en nu op een cynische manier van het drama gebruik maakt om er geld uit te kunnen gaan slaan. Zijn voorspellingsmethode wordt door de wetenschappelijke gemeenschap weinig serieus genomen, en hij heeft niets (publiek) over zijn onderzoeksmethode gepubliceerd. Hij heeft wél een patent genomen op zijn methode, en natuurlijk is een ramp van deze omvang de ideale publiciteit voor de “valorisatie” van zijn “intellectuele eigendom”.
4. Of het nu de aardbeving in Italië is, de tsunami in de Indische oceaan, de orkaan Katrina in New Orleans, overstromingen in Groot-Brittanië, de cycloon Nargis in Birma, de aardbeving in Sichuan (China), of de bosbranden in Griekenland of in Australië: de ramp op zich is natuurlijk niemand zijn schuld, maar de proporties en de gevolgen ervan zijn wel degelijk het gevolg van de kapitalistische logica die men volgt bij het maken van politieke keuzes. Zie punt 1. Bovendien zijn het altijd de armsten die het zwaarste lijden onder natuurrampen: zij wonen in de minst stevige huizen, gelegen op de slechtste plaatsen, hun kinderen gaan naar de krottigste scholen, enz.
5. In de nasleep van grote natuurrampen maken cynische politici (wiens beleid de omvang van de ramp veroorzaakte) vaak van de gelegenheid gebruik om hun neoliberale agenda in sneltempo door te voeren — denk bijvoorbeeld aan de vervanging van publieke scholen door private scholen in New Orleans. Ik ben benieuwd wat Berlusconi van plan is. Ik heb zo’n vermoeden dat de heropbouw met heel wat publiek-private samenwerking zal verlopen. Lees: belastingsgeld en steun voor slachtoffers die massaal zal verdwijnen in de zakken van de grote projectontwikkelaars. Het zou niet de eerste keer zijn.