Europees Sociaal Forum: nadruk op vakbondsrechten
Het Europees Sociaal Forum in het Zweedse Malmö is afgelopen. Op deze bijeenkomst was er onder meer een betoging voor vakbondsrechten met 15.000 aanwezigen, de grootste betoging in Zweden sinds de anti-oorlogsbetogingen in 2003. Er waren ook acties rond asielrecht en tegen de aanvallen op het milieu.
[box type=”shadow” align=”alignright” width=”100″]
[/box]
Dit Europees Sociaal Forum was het kleinste sinds het eerste ESF in Firenze in Italië (2002). De organisatoren spraken over 10.000 aanwezigen op de bijeenkomsten, maar dat is een overschatting. Er was ook een grotere invloed van de “officiële” organisaties, de impact van de vakbondsleiders was veel groter. Op de openingsmeeting sprak Wanja Lundby-Wedin, voorzitster van de Zweedse vakbondsfederatie LO en het Europees Vakverbond (EVV). Zij zit ook in de leiding van de Zweedse sociaal-democraten. Er werd ook gesproken door een voormalige aartsbisschop uit Zweden.
Toch was het nuttig om een naar Zweedse normen grote mobilisatie te organiseren. Het feit dat het ESF plaats vond in de stad Malmö maakte het makkelijker om lokale arbeiders en jongeren te bereiken.
De media probeerde de bijeenkomst nog wat te criminaliseren met de stelling dat een feest van “Reclaim the Streets” zou leiden tot rellen waarbij er tal van vernielingen zouden worden aangebracht. Wij verdedigen het gedrag van bepaalde deelnemers niet direct, maar dat was sterk uit proportie getrokken. Er waren uiteindelijk een paar ramen die sneuvelden. De politie hield zich in tegenstelling tot de Europese Top van 2001 in Göteborg gedeisd.
Vakbondsrechten
Een belangrijk thema op dit ESF was dat van de rechten van arbeiders. Bij vier recente beslissingen stelde het Europese Hof dat het vrije verkeer van ondernemingen belangrijker kan zijn dan vakbondsrechten. Deze zaken – Laval (Zweden), Viking (Finland), Rüffert (Duitsland) en Luxemburg – zetten de deur open voor een verdere aanval op de lonen. Bedrijven met buitenlandse werknemers zijn niet langer verplicht om nationale loonakkoorden te volgen en de vakbonden kunnen er amper iets tegen doen. Ook het CWI legde nadruk op dit thema en wees onder meer op de rol die onze Ierse afdeling speelde in het referendum over het verdrag van Lissabon, de nieuwe Grondwet van de EU.
Zweden en Tsjechië zijn de enige EU-lidstaten – naast Ierland – die het verdrag van Lissabon nog niet hebben geratificeerd. De Sociaal-Democratische partij wil echter de rechtse regering in Zweden steunen door in november voor de ratificatie te stemmen in het parlement. De leiding van LO, de Zweedse vakbondsfederatie, is intussen in onderhandelingen met de patroonsfederatie betrokken waarbij onder meer afspraken zullen worden gemaakt om het stakingsrecht aan banden te leggen.
Op het ESF sprak een sociaal-democratisch parlementslid zich wel uit tegen het Verdrag van Lissabon. Vakbondsmilitanten uit Denemarken en Noorwegen riepen de Zweedse bonden op om te mobiliseren tegen het verdrag en tegen de stemming in het parlement. Ook leden van Rättvisepartiet Socialisterna (de Zweedse afdeling van het CWI) kwamen in die zin tussen. Het is onduidelijk of er iets zal gebeuren, maar er is een groeiende oppositie binnen de Zweedse en Europese vakbeweging tegen de anti-vakbondsregels van de EU. Dit thema was, zoals eerder al gezegd, ook dominant op de centrale betoging vorige zaterdag.
Klimaatveranderingen
Op vrijdag was er een klimaatbetoging in Malmö. De betoging blokkeerde het verkeer en enkele centrale wegen in het centrum van de stad. De afgelopen periode is er een groeiend bewustzijn gekomen rond de ontwikkelingen van klimaatveranderingen. Er werden nieuwe actiegroepen en netwerken hier rond opgezet. Op het ESF werd onder meer gediscussieerd over de noodzaak om de strijd voor het milieu te verbinden aan de strijd voor een socialistische samenleving. De meeste aanwezigen op het ESF waren linkse activisten, maar toch werd er vooral uitgekeken naar “korte termijn oplossingen” zoals het beperken van uitstootgassen via quota of de handel in emissierechten. Als dit soort maatregelen door kapitalistische regeringen worden doorgevoerd, komt er geen oplossing. Ze zullen altijd de prijs laten betalen door de arbeiders en armen, terwijl de grote bedrijven verder winsten opstapelen.
De noodzaak van een democratisch productieplan en een energiebesparend huisvestingsprogramma, naast gemeenschappelijk transport, wijzen op de nood aan een nationalisatie onder arbeiderscontrole met democratische planning. Socialisme is het enige antwoord op de bedreiging van ons milieu. Het klimaat zal een centraal thema zijn bij een volgende internationale mobilisatie in Europa bij de VN-Klimaatconferentie in Denemarken in december 2009.
Anti-racisme en asielrecht
De acties rond asielrecht legden nadruk op de eis om de deportaties te stoppen. In Zweden alleen dreigen 200 kinderen te worden uitgewezen. Op 18 september werd het kantoor van de migratiediensten in Malmö omsingeld door activisten en nadien waren er 500 betogers. Rättvisepartiet Socialisterna nam deel aan deze acties en organiseert verschillende campagnes voor vluchtelingen. Jammer genoeg legden de organisatoren van deze actie te veel nadruk op het bekritiseren van het personeel bij de migratiedienst en te weinig op kritiek op de Zweedse politici en de EU zelf. De Franse president Sarkozy zal de komende maanden een nieuw migratiebeleid voor de EU voorstellen. Dat zal er niet beter op worden. Het zal er op aankomen om de acties voor asielrecht met elkaar te verbinden en om te vormen tot een strijd om de samenleving te veranderen.
Rol van het CWI
Het materiaal, blad en meetings van Rättvisepartiet Socialisterna konden rekenen op heel wat interesse, vooral onder de jongere ESF-deelnemers en de lokale bevolking van Malmö. We waren ongetwijfeld de meest zichtbare en actieve politieke partij en internationale organisatie op het ESF met heel wat stands. Onze meeting over de strijdbewegingen in China was een enorm succes met 116 aanwezigen op zondagochtend, de dag na de grote betoging. Er waren heel wat vragen en discussiepunten. Velen gaven ook financiële steun tijdens deze meeting. Het was wellicht één van de grootste politieke meetings op het ESF. Ook op de meeting over de klassenstrijd en nieuwe formaties in Europa waren er heel wat aanwezigen.
Tijdens de vier dagen van het ESF verkochten we meer dan 1.150 exemplaren van ons weekblad Offensiv. We haalden 3.330 euro op bij bladverkopen, stands en anti-racistische petities. Drie nieuwe leden sloten aan bij de partij, wat de basis vergroot voor onze nieuwe afdeling in Malmö. Zowat 40 aanwezigen gaven aan dat ze willen discussiëren over lidmaatschap van onze organisatie, waaronder mensen uit verschillende Scandinavische landen. De mogelijkheden om onze partij en internationale organisatie verder uit te bouwen, zijn duidelijk na een aantal hectische actiedagen.