Communautair opbod. Komen de verkiezingen eraan misschien?

De Vlaams-nationalistische messen worden naar aanleiding van de komende gemeenteraadsverkiezingen weer geslepen. Tal van Vlaamse politici vinden het nodig om hun Vlaams profiel op te poetsen, en hoe kan je dat beter doen dan door de Franstaligen wat te provoceren?

Karel Mortier, overgenomen vanop links-socialisme.blogspot.com

Leterme toonde het voorbeeld met zijn “ironische” uitspraak dat Franstaligen intellectueel niet in staat zouden zijn om Nederlands te leren en met zijn aanval op de koning. Er lijkt een wedstrijd gaande naar aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen tussen quasi alle burgerlijke partijen om het meest “Vlaams” uit de hoek te komen.

In Drogenbos worden de Franstalige media van het marktplein geweerd. In Merchtem wordt er opeens een regel ingevoerd die kinderen en ouders verbiedt om een andere taal dan het Nederlands te spreken. Bert Anciaux, van het zogenaamd links-progressieve Spirit, slaagde er zowaar in om de Gordel om te dopen tot een statement tegen het Franstalige Imperialisme. Dat is wellicht de beste manier om Franstaligen in de Brusselse rand te integreren in de lokale gemeenschap.

Geen nood. De meeste van hen stemmen toch niet voor een Vlaamse partij – en waarom zouden ze ook na dergelijke uitspraken – dus kan het geen kwaad om hen te affronteren. En dan maar klagen, zoals een Bart De Wever, dat Franstaligen op communautaire lijsten stemmen.

De Franstalige politici – met op kop redder des vaderlands en de Scarlet Pimpernel van de Franstaligen in de Brusselse rand, Di Rupo – laten zich ook niet onbetuigd. Ze gaan gretig in op de uitspraken van hun Vlaamse collega’s om hun eigen positie in het zuiden van het land te versterken.

Di Rupo haalt een idee naar boven om Brussel uit te breiden en op die manier een landcorridor te hebben tussen stad Brussel en Wallonië. Dit is uiteraard onaanvaardbaar voor Vlaanderen, maar bon, het aantal Vlamingen dat de laatste keer voor de PS heeft gestemd was redelijk beperkt. Wat doet het er dan toe wat ze in het Noorden van het land over dit voorstel denken?

Op sociaal-economische thema’s valt er voor partijen als CD&V en PS niet veel meer eer te halen en daarom moeten ze op een andere manier proberen om electoraal te scoren. In die zin zijn CD&V en PS tegenpolen die elkaar in toenemende mate nodig hebben/gebruiken om hun positie in respectievelijk Vlaanderen en Wallonië/Brussel als dominante factor te versterken.

Inhoudelijk hebben ze nog weinig te zeggen en wordt het moeilijk om zich van de andere partijen te onderscheiden. Dus zoeken ze een ander onderwerp waar ze zich op kunnen profileren. De ironie is uiteraard dat een partij als CD&V, die decennialang een trouwe vazal was van de Belgische staat en de monarchie, opeens tegen de schenen schopt van haar vroegere meesters. De PS die van haar kant, althans aan de basis, een vurig tegenstander was van de Belgische monarchie lijkt er opeens de trouwste lakei van te zijn geworden.

De “numero uno” van de PS in Brussel, Philippe Moureaux, noemt de uitspraken van Leterme zowaar een vorm van terrorisme, omdat ze de monarchie onder druk zouden zetten.

Zou dit alles gebeurd zijn, moesten CDH – de Franstalige christen-democratie – én CD&V sterker zijn geweest? Ik denk het niet. Door de relatieve zwakte van de CDH én CD&V is de christen-democratie op Belgisch niveau veel minder dominant dan vroeger het geval was. Hierdoor zijn de Vlaamse christen-democraten niet langer zeker van de vetste posten op federaal niveau, wat decennialang het geval was.

Daarnaast is de Vlaamse christen-democratie in Vlaanderen zelf ook veel minder dominant geworden. Bovendien hebben ze met de secularisering geen echt bindmiddel meer om hun verschillende, tegengestelde socio-economische visies en standpunten met elkaar te verzoenen. Daardoor is “Vlaanderen” in zekere zin de ideale bliksemafleider geworden om hun interne tegenstellingen te verzoenen. Franstaligen zijn ook de enige groep van het land die men kan aanvallen zonder dat dit noodzakelijk stemmen kost.

Op federaal niveau zijn er wellicht te weinig posten om de politieke ambities van alle politici aan beide kanten van de taalgrens te stillen. Als de CD&V niet langer de baas kan spelen in België dan lukt dat misschien wel in Vlaanderen, waar ze minder rekening moet houden met de Waalse PS.

Moest de CD&V 40% van de stemmen hebben gehad in Vlaanderen dan waren ze nooit met de nationalistische NVA in zee gegaan en mocht de CDH iets meer hebben voorgesteld – waardoor de christen-democratie per definitie de grootste politiek familie van het land zou zijn – dan had Leterme misschien nooit dergelijke uitspraken gedaan. Op 10 jaar tijd van trouwe vazal van de monarchie en de Belgische staat in een rebelse “separatist” veranderen, ruikt meer naar opportunisme dan naar een diepere overtuiging.

Nu, ik twijfel er niet aan dat voor de meeste politici plat opportunisme en carrièrisme, zeker in een machtspartij als de CD&V, en hun diepere overtuigingen op een onverklaarbare wijze steeds samen lijken te vallen.

Misschien zijn er in de federale regering te weinig ministerposten te verdelen om de nationale ambities van alle politici in beide landsdelen te stillen. Uiteraard spelen nog andere en wellicht belangrijkere factoren een rol in deze evolutie, zoals de verschuiving van het economische machtscentrum. Daarnaast is er de nood om de Waalse politici af te dreigen met meer bevoegdheden voor de regio’s, om hen zo tot een hardere besparingspolitiek te dwingen. Maar dit is wellicht één van de factoren die in dit, tegen de arbeidersbeweging gerichte, machtsspel een rol spelen.